Sana Margarin, Vita, Bizim Yağ: Mutfaktan Kaybolan Markalara Ne Oldu?
Sana 1953'te Bakırköy'de başladı, Unilever 2018'de margarin işini sattı. Sana ve Vita hâlâ raflarda; Bizim için kaynak yok. Kaynaklarıyla.
19 Ekim 2026
Kapanan markalar, eski adlar, kelime kökenleri, gazete hafızası.
Sana 1953'te Bakırköy'de başladı, Unilever 2018'de margarin işini sattı. Sana ve Vita hâlâ raflarda; Bizim için kaynak yok. Kaynaklarıyla.
19 Ekim 2026
Gima 1956'da Ankara'da, Migros 1954'te İstanbul'da kuruldu. Gima'nın 2005 satışı, 2007'deki kapanışı ve 2017'de geri dönüşü; Migros'un kamyondan 3.720 mağazaya yolu.
10 Ekim 2026
Gazete ilanının 1840'taki ilk izinden, kelime sayısına göre ücretlendirilen seri ilanlara ve 2000'de 2.700 ilanla açılan sahibinden.com'a uzanan ilan verme tarihi.
8 Ekim 2026
Latince "herkes için" demek olan omnibus, 1828'de Paris'te atlı araçlara ad oldu. İstanbul'da atlı tramvaylar 1871'de işledi, "otobüs" sözcüğü Türkçede 1924'te yazıya geçti.
8 Ekim 2026
Maydanozun adı kaya kerevizi anlamındaki petroselinon'dan değil, Orta Yunanca makedonḗsion üzerinden Arapça aracılığıyla geliyor. İki ayrı kelime ailesinin hikayesi.
6 Ekim 2026
Cüneyt Arkın'dan Sezen Aksu'ya, sahnede tanıdığımız isimlerin çoğu nüfus kağıdında bambaşka yazıyor. Sekiz gerçek adın hikâyesi.
5 Ekim 2026
Kurtlar Vadisi ekrana geldi, Sertab Erener Eurovision'ı kazandı, Nokia N-Gage çıktı: 2003'ün dizi, müzik, oyun ve gündem hafızası, kaynaklarıyla bir arada.
4 Ekim 2026
Kahvaltı, kahve ile altı kelimelerinin birleşiminden doğdu ve en az üç asırdır kullanılıyor. Evliya Çelebi'den Türk Dil Kurumu'nun 1943'teki ilk fasikülüne kelimenin izini sürüyoruz.
13 Eylül 2026
Anadol, Otosan'ın İngiliz Reliant ve Ogle Design firmalarıyla kurduğu ortaklıkla tasarlandı, ilk kez 19 Aralık 1966'da üretim bandından indi. 1984'te üretimi durdu çünkü Otosan Ford Taunus'a geçti.
9 Eylül 2026
1997'de ekranda 28 Şubat süreci, kasetçalarda Tarkan ve Sezen Aksu, gündemde zorunlu eğitimin 5 yıldan 8 yıla çıkması vardı. O yılın televizyon, müzik ve gündem fotoğrafı, rakamlarıyla.
8 Eylül 2026
Çipli Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Kartı'nın pilot uygulaması 14 Mart 2016'da Kırıkkale'de başladı, 2 Ocak 2017'de tüm Türkiye'ye yayıldı. Eski kağıt cüzdanlar için zorunlu bir son tarih hiç konmadı; Kasım 2022'de nüfusun yüzde 85'i çipli karta geçmişti.
8 Eylül 2026
2008'de Türkiye'nin cebinde Nokia N95 ve BlackBerry vardı; iPhone 3G ülkeye ilk kez 26 Eylül 2008'de, Turkcell ve Vodafone üzerinden geldi, taahhütsüz fiyatı 1.165 TL'ydi. Aynı yıl küresel kriz büyümeyi yüzde 0,7'ye çekti, dolar kuru 1,20 TL'den 1,70 TL'nin üzerine çıktı.
4 Eylül 2026
Alo, Türkçenin kendi icadı değil. Telefonu icat eden Graham Bell 1877'de "ahoy" derken Edison "hello"yu önerdi, Fransa bunu "allô" yaptı, Türkçeye de oradan geçti. Bugün de Alo 153'ten Alo 184'e devlet hatlarının adı.
2 Eylül 2026
Hastane, Farsça hasta ('yaralı, sayrı') ve hāne ('ev') kelimelerinin bileşiği: hasta evi. Hasta kelimesinin Türkçedeki kaydı 1317'ye uzanıyor. Aynı eki taşıyan kelimeler, yazımdaki h düşmesi ve daha eski karşılıklar burada.
30 Ağustos 2026
Pijama kelimesi Farsça pāy-cāma sözcüğünden geliyor: pāy 'ayak', cāma 'giysi'. Hindistan'dan İngilizceye, oradan Fransızcaya ve 1907'de Türkçeye uzanan yolculuk, kelimenin yol boyunca anlam değiştirmesiyle birlikte.
28 Ağustos 2026
Çarşı kelimesi Farsça çārsū sözcüğünden geliyor: çār 'dört', sū 'yol'. Yani kelimenin tam karşılığı dört yol ağzı. Bu adın neden bir alışveriş alanına verildiği, pazardan farkı ve kapalı çarşı geleneği burada.
26 Ağustos 2026
İzmir'in antik adı Smyrna'ydı ve bugünkü ad aynı kelimeden türedi. Bayraklı'daki ilk yerleşimden Kadifekale eteklerine taşınan şehre, adın Türkçede nasıl İzmir'e dönüştüğüne ve 1930'daki yazım düzenlemesine kadar bütün hikâye.
25 Ağustos 2026
Ankara'nın antik adı Ankyra'ydı ve Yunancada çapa anlamına geliyordu. Hitit dönemindeki Ankuwaş biçiminden Selçuklu ve Osmanlı dönemindeki Engürü ve Angora'ya, oradan 1930'da standartlaşan bugünkü yazıma kadar adın bütün duraklarını çıkardık.
24 Ağustos 2026
Türkiye'de bölünmüş yol 2003'te 6.101 kilometreydi, bugün 30 bin kilometreyi aştı. Yolculuğun neden uzun sürdüğünün asıl sebebi tek şeritli yollar, şehir içinden geçen güzergâhlar ve mola düzeniydi. Kolonya ve muavin kültürüyle birlikte.
22 Ağustos 2026
Pazar kelimesi Farsça bāzār sözcüğünden geliyor ve alışveriş yeri demek. Kökü Eski Farsçadaki 'alışveriş yeri' ifadesine uzanıyor, Türkçedeki ilk kaydı 1303'e. Günün bu adı nasıl aldığı ve pazartesinin neden 'pazar ertesi' olduğu burada.
22 Ağustos 2026
750-801 milyon dolara mal olan Ankapark, açılışından yalnızca on bir ay sonra 2020'de kapılarına kilit vurdu. Bugün hâlâ dava ve soruşturmanın ortasında, kaderi belirsiz bir arazi olarak duruyor.
12 Ağustos 2026
1990'larda Türk hanelerinin yastık altında dolar kadar Alman markı da vardı. Sebebi enflasyon değil, Almanya'ya giden bir milyon işçiydi - ve o markların büyük kısmı hâlâ ortalıkta yok.
10 Ağustos 2026
İstanbul tarihinde en az beş farklı resmi ad taşıdı: Byzantion, Byzantium, Augusta Antonina, Konstantinopolis ve nihayet İstanbul. Bu geçişin gerçek tarihi çoğu kişinin bildiğinden farklı.
9 Ağustos 2026
Sümerbank iflas edip bir gecede kapanmadı; 1987'de başlayan özelleştirme süreci kurumu ikiye böldü. Banka 2002'de Oyak Bank oldu, fabrikalar ve mağazalar aynı yıllarda birer birer kapandı.
9 Ağustos 2026
YTL başarısız olduğu için değil, görevi bittiği için kalktı. Altı sıfırın atıldığı 2005-2009 dönemi: 5083 sayılı kanun, çift fiyat etiketleri ve TL'ye dönüşün resmi takvimi.
9 Ağustos 2026
Tatilya 1996'da Beylikdüzü'nde açıldı, 2001 krizinde sahibi Bayındır Holding borçlarını ödeyemeyince İş Bankası'na geçti ve 3 Nisan 2006'da kapandı. Oyuncakları Erbil'e satıldı, arsasına Marmara Park AVM yapıldı.
9 Ağustos 2026