Yıl 2008: İlk Akıllı Telefon Yılında Hayat Nasıldı?

O Neydi? Yazı İşleri4 Eylül 20265 dk okuma

Kısa cevap

2008'de Türkiye'de "akıllı telefon" çoğu kişi için Nokia N95 ya da BlackBerry demekti. Apple'ın iPhone'u dünyaya bir yıl önce tanıtılmıştı ama Türkiye'ye ilk kez 26 Eylül 2008'de, Turkcell üzerinden ve iPhone 3G modeliyle geldi; fiyatı 1.165 TL'ydi, ABD'deki 599 dolarlık liste fiyatının kur farkıyla neredeyse iki katı. Aynı yıl küresel finans krizi Türkiye'ye sıçradı ve büyüme yüzde 4,7'den yüzde 0,7'ye düştü.

2008'in başında Türkiye'de ortalama bir cep telefonu tuş takımlıydı, ekranı küçüktü ve internete bağlanmak ayrı bir uğraştı. Nokia'nın N serisi ve BlackBerry'nin klavyeli modelleri "üst düzey" sayılıyordu; dokunmatik ekranla bütün ekranı kaplayan bir telefon fikri çoğu kullanıcı için henüz somut değildi.

Atlantik'in öbür yakasında Apple bu tanımı zaten değiştirmişti. Türkiye o değişimi 2008 sonbaharında, iPhone 3G'nin Turkcell eliyle satışa çıkmasıyla hissetti. Fiyatı yüksekti, ilk yıllarda herkesin cebine girmedi, ama bir eşiği işaret ediyordu.

Yılın ikinci ana başlığı teknolojiden değil ekonomiden geliyordu. ABD'de patlak veren finansal kriz kısa sürede Türkiye'ye ulaştı, dolar kuru yükseldi, büyüme rakamları çakıldı. 2008, hem yeni bir telefon çağının kapısının aralandığı hem eski güvenlerin sarsıldığı bir yıl olarak hatırlanıyor.

Cepte taşınan şey henüz bilgisayar değildi

2008'de "akıllı telefon" kelimesi bugünkünden farklı bir şeyi anlatıyordu. Nokia'nın Mart 2007'de piyasaya sürdüğü N95, dönemin referans cihazıydı: Symbian işletim sistemi, GPS, Wi-Fi, geniş bir kamera ve katlanan tuş takımıyla telefon aynı anda kamera, müzik çalar ve haritaydı. Cihaz İngiltere'de ilk yıl sonunda 1 milyonun üzerinde satmış, ilk yıldönümünde Nokia dünya genelinde 7 milyon adet sattığını duyurmuştu. Gartner'ın verilerine göre Nokia, 2007'de dünyadaki telefon satışlarının yüzde 49,4'ünü elinde tutuyordu; yani bir telefonu elinize aldığınızda büyük ihtimalle Nokia'ydı.

BlackBerry ise başka bir ihtiyacı karşılıyordu: fiziksel QWERTY klavyesi ve kendi mesajlaşma sistemiyle özellikle iş dünyasında "hep bağlı olmak" isteyenlerin tercihiydi. Bir BlackBerry'ye sahip olmak, o dönem için ayrı bir statü göstergesiydi.

Apple'ın ilk iPhone'u 2007'de ABD'de satışa çıktığında dokunmatik ekranı, fiziksel klavyesi olmayan tasarımıyla alışılmışın dışındaydı. Türkiye'ye gelen ilk model ise bu ilk sürüm değil, 3G/UMTS desteği, GPS ve 2 megapiksel kamerası olan iPhone 3G'ydi. Cihaz 26 Eylül 2008'de Turkcell'in abone merkezlerinden satışa sunuldu; Türkiye'deki liste fiyatı 1.165 TL'ydi, ABD'deki 599 dolarlık fiyatın kur farkıyla neredeyse iki katına denk geliyordu.

2008'de bir günün ritmi

Akşamları televizyonun karşısına geçmek hâlâ günün sabit noktasıydı. Ekranda en çok konuşulan iki yapım Kurtlar Vadisi ve Avrupa Yakası'ydı; ikincisi bölüm başına yüksek bütçesiyle dönemin en pahalı yapımları arasında sayılıyordu. Diziler kriz döneminde bile gündemin en sabit parçası olmaya devam etti.

Radyoda ve listelerde yıl boyunca sırayla birkaç isim zirveyi paylaştı. Sıla ile Kenan Doğulu'nun "...Dan Sonra"sı ocak ayında bir numaradaydı, ardından Tarkan'ın "Vay Anam Vay"ı ve Aslı Güngör ile Ferhat Göçer'in "Kalp Kalbe Karşı"sı zirveyi devraldı. Bahar aylarında Demet Akalın'ın "Mucize"si, yaz başında İsmail YK'nin "Bas Gaza"sı listelere hakim oldu. Ama yılın en uzun soluklusu sonbaharda geldi: Rafet El Roman ile Yusuf Güney'in birlikte seslendirdiği "Aşk-ı Virane", eylül ortasından aralık sonuna kadar tam 16 hafta boyunca bir numarada kaldı.

Aynı sonbaharda ekonomi haberleri müzik listelerinin önüne geçti. Eylülde küresel piyasalarda başlayan çalkantı Türkiye'ye sıçradı, dolar kuru kriz öncesi seyrettiği 1,20 TL seviyesinden yükselmeye başladı ve kriz döneminde 1,70 TL'nin üzerine çıkarak dönemin rekor seviyesine ulaştı. 27 Ekim 2008'de dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan "kriz Türkiye'yi teğet geçecek" dedi; ama yılın büyüme rakamı zaten yüzde 4,7'den yüzde 0,7'ye inmişti.

Yılın kısa dökümü

Dönem	Ne oldu
Ocak 2008	Sıla & Kenan Doğulu "...Dan Sonra" ile listelerde bir numara
Şubat-Mart 2008	Tarkan, ardından Aslı Güngör & Ferhat Göçer sırayla zirvede
Nisan-Mayıs 2008	Demet Akalın "Mucize" ile bir numarada, Avrupa Yakası ekranda
Haziran-Temmuz 2008	İsmail YK "Bas Gaza" ile zirvede
Eylül 2008	Küresel finans krizi Türkiye'ye sıçradı
26 Eylül 2008	iPhone 3G, Turkcell üzerinden Türkiye'de satışa çıktı (1.165 TL)
Eylül-Aralık 2008	Rafet El Roman & Yusuf Güney "Aşk-ı Virane" 16 hafta zirvede
27 Ekim 2008	Başbakan Erdoğan "kriz Türkiye'yi teğet geçecek" dedi
Yıl sonu 2008	Dolar kuru 1,20 TL'den 1,70 TL üzerine çıktı, büyüme yüzde 0,7'de kaldı

Peki ne oldu?

2009, krizin asıl faturasının geldiği yıl oldu: ekonomi yüzde 4,8 küçüldü. Toparlanma dördüncü çeyrekte başladı ve sonraki yıllarda büyüme yeniden pozitife döndü.

Telefon tarafında değişim daha yavaş ama kalıcı oldu. iPhone 3GS bir yıl sonra, 2009'da yine Turkcell üzerinden Türkiye'ye geldi ve fiyatlar zamanla düştü. Nokia N95'in üretimi 2010 yazına kadar sürdü, ama o tarihten sonra Nokia'nın dokunmatik ekranlı rakiplere karşı üstünlüğü hızla eridi; Symbian'ın ve fiziksel klavyeli BlackBerry'nin yerini yıllar içinde iOS ve Android aldı. Bugün geldiğimiz noktada dokunmatik ekran artık istisna değil, standart; 2008'de "lüks" sayılan cihaz sınıfı, cebinde telefon taşıyan hemen herkesin standardı haline geldi.

Hafıza köşesi

"İlk iPhone 2008'de çıktı." Değil. İlk iPhone 2007'de ABD'de tanıtıldı; Türkiye'ye resmi olarak gelen ilk model, 2008 sonbaharında satışa çıkan iPhone 3G'ydi.
"2008 krizi Türkiye'yi hiç etkilemedi, teğet geçti." Rakamlar başka söylüyor: büyüme aynı yıl yüzde 4,7'den yüzde 0,7'ye düştü, ertesi yıl ekonomi yüzde 4,8 küçüldü.
"iPhone Türkiye'ye çıkar çıkmaz herkesin cebine girdi." Fiyatı ABD'dekinin neredeyse iki katıydı ve yalnızca Turkcell hattıyla satılıyordu; ilk yıllarda sınırlı bir kesimin elindeydi.
"2008'de herkesin telefonu dokunmatikti." Hayır, dönemin en yaygın "üst düzey" telefonu hâlâ tuş takımlı Nokia N95 ve klavyeli BlackBerry modelleriydi.

Sık sorulanlar

iPhone Türkiye'ye ilk ne zaman geldi?

İlk iPhone modeli ABD'de 2007'de piyasaya çıkmıştı ama Türkiye'ye resmi olarak gelen ilk model, 26 Eylül 2008'de Turkcell üzerinden satışa sunulan iPhone 3G oldu.

2008'de iPhone'un Türkiye fiyatı neydi?

İlk satışa çıktığında 1.165 TL'ydi. Aynı dönemde ABD'deki liste fiyatı 599 dolardı, yani Türkiye fiyatı kur farkıyla neredeyse iki katına denk geliyordu.

2008'de en çok hangi telefonlar kullanılıyordu?

İlk sırada Nokia'nın N serisi vardı; özellikle 2007'de çıkan Nokia N95 ilk yıldönümünde dünya genelinde 7 milyon adet satmıştı. BlackBerry modelleri de klavyeli mesajlaşmasıyla iş dünyasında popülerdi.

2008 krizi Türkiye ekonomisini nasıl etkiledi?

Büyüme 2007'deki yüzde 4,7 seviyesinden 2008'de yüzde 0,7'ye geriledi, 2009'da ekonomi yüzde 4,8 küçüldü. Dolar kuru da kriz öncesi 1,20 TL seviyesinden 1,70 TL'nin üzerine çıktı.

2008'de hangi şarkı yılın şarkısıydı?

Rafet El Roman ve Yusuf Güney'in birlikte seslendirdiği "Aşk-ı Virane", eylül ortasından aralık sonuna kadar 16 hafta boyunca listelerin bir numarasında kaldı.

İlgili neydi'ler

Kaynaklar

Paylaş:WhatsApp X