Yıl 2003: O Yıl Ne İzledik, Ne Dinledik, Neyle Oynadık?

2003, takvimde sıradan bir yıl gibi durur ama aslında aynı anda üç ayrı cepheden sarsılan on iki aydır: Meclis'te bir tezkere oylaması, ekranlarda yıllarca sürecek bir dizi fenomeninin ilk bölümü, ceplerde ise ilk kez "telefon mu oyun konsolu mu" diye tartışılan bir cihaz. O yıl okuldan çıkıp internet kafeye koşanlar için gündem Counter-Strike'tı, radyo dinleyenler için Tarkan'ın yeni şarkısıydı, haber izleyenler için ise art arda gelen üç ayrı sarsıcı olaydı.

Bu yazı da tıpkı Yıl 1997 ve Yıl 2008 yazılarında olduğu gibi üç eksende ilerliyor: ekran ve sinema gündemi, müzik listeleri, oyun ve teknolojideki adımlar. Aradaki fark: 2003'te gündem her zamankinden daha yoğundu, dolayısıyla önce yılın haber akışına bakmak gerekiyor.

2003'ün gündemi: tezkereden şampiyonluğa

Yıl daha ikinci ayını doldurmadan Meclis'e bir tezkere geldi. 25 Şubat 2003'te hükümet, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yurt dışına gönderilmesi ve yabancı askeri güçlerin Türkiye'de konuşlanmasına izin veren tezkereyi TBMM'ye sundu. 1 Mart 2003'teki oylamada 533 milletvekilinden 264'ü evet, 250'si hayır dedi, 19'u çekimser kaldı; anayasanın gerektirdiği 267 salt çoğunluğa ulaşılamadığı için tezkere reddedilmiş sayıldı. Sekiz gün sonra, 9 Mart'ta Siirt'te yapılan ara seçimde Recep Tayyip Erdoğan yüzde 85 oyla milletvekili seçildi; 15 Mart'ta ise Abdullah Gül'den başbakanlığı devraldı.

Bahar aylarının en ağır haberi 1 Mayıs 2003'te geldi: Bingöl'de saat 03.27'de merkez üssü kent merkezine 15 kilometre uzaklıkta olan 6,4 büyüklüğünde bir deprem oldu. Çeltiksuyu Yatılı İlköğretim Bölge Okulu'nun pansiyon binası çöktü, bu tek binada 84 öğrenci hayatını kaybetti; bölge genelinde can kaybı 176'ya, hasarlı ya da yıkılan bina sayısı 625'e ulaştı.

Sonbaharda ise İstanbul iki ayrı günde sarsıldı. 15 Kasım 2003'te Şişli'deki Bet İsrael Sinagogu ile Beyoğlu'ndaki Neve Şalom Sinagogu'na bombalı araçlarla saldırı düzenlendi, saldırganlar dahil 26 kişi öldü, 300'den fazla kişi yaralandı. 20 Kasım'da bu kez Beyoğlu'ndaki İngiltere Başkonsolosluğu ve Beşiktaş'taki HSBC Genel Müdürlük binası hedef alındı; bu saldırıda 31 kişi hayatını kaybetti, 450'den fazla kişi yaralandı. İki günün toplam bilançosu 57 ölü, 750'den fazla yaralıydı.

Yılın tek olumlu manşeti ise futboldan geldi: Beşiktaş, teknik direktör Mircea Lucescu yönetiminde 2002-03 sezonunu şampiyon tamamlayarak kulüp tarihinin 12. Süper Lig şampiyonluğunu kazandı; üstelik bu unvan kulübün 100. kuruluş yılına denk gelmişti.

Ekranda 2003: diziler ve sinema

15 Ocak 2003'te Show TV'de yeni bir dizi başladı: "Kurtlar Vadisi". Yönetmen Osman Sınav, başrol için önce Cenk Torun'a gitmiş, teklif geri çevrilince rolü Necati Şaşmaz'a vermişti. Şaşmaz'ın canlandırdığı Polat Alemdar karakteri kısa sürede dizinin markasına dönüştü; dizi ilerleyen yıllarda hem sinema uyarlamaları hem yan yapımlarla büyüyen bir evrene dönüşecekti.

Sinemalarda ise 21 Mart 2003'te vizyona giren "O Şimdi Asker" gişeyi salladı. Mustafa Altıoklar'ın yönettiği, Özcan Deniz, Yavuz Bingöl, Mehmet Günsür, Ali Poyrazoğlu ve Gökhan Özoğuz'un rol aldığı film, vizyona girişinin ardından 46 gün içinde 1 milyon 444 bin 309 izleyiciye ulaştı ve o tarihe kadarki Türkiye sinema tarihinin en çok izlenen dördüncü yerli filmi oldu.

Akşam kuşağında ise 2002'nin başında TGRT'de başlayıp aynı yıl ATV'ye taşınan "Çocuklar Duymasın" gündelik hayatın değişmez sitcomu olmaya devam ediyordu; 2003'e gelindiğinde dizi artık ailelerin akşam sofrasının bir parçasıydı.

Müzik listelerinde 2003

24 Mayıs 2003'te Letonya'nın başkenti Riga'da düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi Sertab Erener temsil etti. Demir Demirkan'ın bestelediği "Everyway That I Can" şarkısı 26 ülke arasından 167 puan toplayarak birinci oldu; bu, Türkiye'nin yarışmada sözleri tamamen İngilizce olan ilk yarışma eseriydi. Erener'in Eurovision'la tanışıklığı aslında 2003'te başlamamıştı: 1990'da ulusal finalde "Sen Benimlesin" şarkısıyla altıncı olmuştu, on üç yıl sonra kazanan o oldu.

Yaz aylarında ise Tarkan'ın 1 Temmuz 2003'te çıkan "Dudu" mini albümü kasetçalarların ve radyoların değişmez parçası haline geldi. Aynı dönemde tek şarkıyla listelere girip kısa sürede unutulan onlarca isim de vardı; o kalabalığın nereye gittiğini 2000'ler pop şarkıcıları yazısında daha ayrıntılı anlatmıştık.

Oyun ve teknoloji köşesi

İnternet kafelerin 2003'teki gündemi tek kelimeyle özetlenebilir: Counter-Strike 1.6. Oyun büyük ölçüde korsan CD'lerle yayıldı, kafelerdeki bilgisayarların önü de-dust2 ve cs_italy gibi haritalarda oynanan takım maçlarıyla doldu; aynı yıl Türkiye'nin ilk profesyonel Counter-Strike takımlarından Dark Passage kuruldu.

Cep telefonu tarafında Nokia yılın hem en sade hem en iddialı iki ürününü aynı anda çıkardı. Basit, dayanıklı Nokia 1100 2003'te satışa sunuldu ve zamanla tüm zamanların en çok satan cep telefonu modeli oldu; küresel satış rakamı 250 milyon adedi geçti. Diğer uçta ise 7 Ekim 2003'te satışa çıkan Nokia N-Gage vardı: "taco" biçimindeki bu cihaz hem GSM hattıyla arama yapabiliyor hem de değiştirilebilir oyun kartuşlarıyla taşınabilir bir oyun konsolu gibi çalışıyordu. Nokia'nın dayanıklılık efsanesi olan 3310'un o dönemki yerini nasıl koruduğunu ayrı bir yazıda anlatmıştık.

Peki bugün nerede?

"Kurtlar Vadisi" 2003'te başladığı yolculuğunu yıllarca sürdürdü, ama sorunsuz değildi: 2013'te Necati Şaşmaz ile senarist Raci Şaşmaz ve Bahadır Özdener arasındaki anlaşmazlık, ikilinin projeden ayrılmasıyla sonuçlandı. Sertab Erener bugün hâlâ müzik yapıyor, Tarkan sahne almaya devam ediyor. Beşiktaş'ın 100. yıl şampiyonluğunu getiren kadronun teknik direktörü Mircea Lucescu, yıllar sonra farklı kulüplerde görev almaya devam etti. Nokia ise akıllı telefon çağına geç uyum sağladı; 2010'ların başında pazar liderliğini kaybetti ve marka bugün başka bir şirketin lisansıyla üretiliyor. 2008'e gelindiğinde artık gündem N-Gage değil iPhone olacaktı.

Hafıza köşesi

• "Kurtlar Vadisi 2002'de başladı." Aslında ilk bölüm 15 Ocak 2003'te Show TV'de yayınlandı; 2002 karışıklığı büyük olasılıkla dizinin çekimlerinin önceki yılın sonunda başlamasından kaynaklanıyor.
• "Sertab Erener Eurovision'ı Türkçe şarkıyla kazandı." Aslında "Everyway That I Can" tamamen İngilizce sözlüydü; bu, Türkiye'nin yarışma tarihinde sözleri tümüyle İngilizce olan ilk eseriydi.
• "N-Gage sadece bir el konsoluydu, telefon değildi." Aslında GSM hattı takılan, aranıp konuşulabilen gerçek bir telefondu; oyun oynarken konsol, konuşurken ise cihazı yana çevirip kullanmak gereken bir telefon olan hibrit bir tasarımı vardı.

Sık sorulanlar

Kurtlar Vadisi ilk ne zaman yayınlandı?

İlk bölüm 15 Ocak 2003'te Show TV'de ekrana geldi. Yönetmenliğini Osman Sınav üstlendi ve dizi, Necati Şaşmaz'ı Polat Alemdar rolüyle izleyiciyle tanıştırdı.

2003 Eurovision'ını Türkiye nasıl kazandı?

Sertab Erener, 24 Mayıs 2003'te Letonya'nın başkenti Riga'da düzenlenen yarışmada "Everyway That I Can" şarkısıyla 26 ülke arasından 167 puan toplayarak birinci oldu.

2003'te internet kafelerde en çok hangi oyun oynanıyordu?

Counter-Strike 1.6, korsan kopyalarla hızla yayılıp internet kafelerin gündemine oturdu. Aynı yıl Türkiye'nin ilk profesyonel takımlarından biri olan Dark Passage kuruldu.

1 Mart tezkeresi neden reddedildi?

TBMM'de 1 Mart 2003'te yapılan oylamada tezkere 264 evet, 250 hayır ve 19 çekimser oy aldı. Anayasanın gerektirdiği 267 salt çoğunluğa ulaşılamadığı için tezkere reddedilmiş sayıldı.

2003'te hangi yerli film gişede rekor kırdı?

Mustafa Altıoklar'ın yönettiği "O Şimdi Asker", 21 Mart'ta vizyona girdikten sonraki 46 günde 1 milyon 444 bin 309 izleyiciye ulaşarak dönemin en çok izlenen dördüncü yerli filmi oldu.

İlgili neydi'ler

• Yıl 1997: O Yıl Ne İzledik, Ne Yedik, Ne Dinledik?
• Yıl 2008: İlk Akıllı Telefon Yılında Hayat Nasıldı?
• Selena, Elveda Rumeli, Yaprak Dökümü: 2000'ler Dizi Kuşağı Ne Oldu?
• Arşiv yazıları

Kaynaklar

• 1 Mart Tezkeresi - Vikipedi
• 2003 İstanbul Saldırıları - Vikipedi
• 2003 Bingöl Depremi - Vikipedi
• Turkey - Eurovision 2003 - Eurovisionworld
• Kurtlar Vadisi (dizi) - Vikipedi
• 2002-03 Süper Lig - Vikipedi
• "O Şimdi Asker" filmi Vizontele'nin rekoruna koşuyor - Milliyet
• Dudu (albüm) - Vikipedi
• N-Gage (platform) - Vikipedi