Pepee'den Önce: 2000'lerin Unutulan Türk Çizgi Filmleri

O Neydi? Yazı İşleri18 Ekim 20265 dk okuma

Kısa cevap

Pepee'den önceki 2000'lerde televizyonda çocuklara yönelik tanınmış bir yerli çizgi dizi bulmak zor, çünkü bu çalışmada açılan kaynaklarda böyle bir kayıt çıkmadı. Belgelenen en belirgin yerli animasyon dizisi, çocuklara değil yetişkinlere seslenen Pembe ve Mavi'ydi: Grafi2000 yapımı dizi, Kanal D'de 5 Şubat - 26 Mart 2005 arasında yayınlandı. Çocuk tarafında dönüm noktası, 2008'de TRT Çocuk'un açılması ve ardından Pepee ile Keloğlan'ın gelmesi oldu.

"Unutulan çizgi filmler" başlığı bir liste vaat ediyor. Dürüst cevap ise beklenenden kısa: 2000'lerin başında yerli çizgi dizi üretimi seyrekti ve unuttuğumuz şeylerin bir kısmı aslında hiç var olmamış olabilir. Hatırlamak ile kayda geçmek arasındaki farkı baştan açık söylemek, bu yazının tek güvenilir yolu.

Nostalji bir hafıza oyunudur. "Bizim zamanımızda da yerli çizgi film vardı" cümlesi çoğu zaman 1980'lerin TRT yapımlarıyla, 2010'ların Rafadan Tayfa'sıyla ya da yabancı dizilerin Türkçe dublajlarıyla karışıyor. Aşağıda belgelenen şeyi, karışan şeyi ve boş kalan yeri ayrı ayrı yazdık.

Asıl mesele: 2000'lerin yerli animasyonu neredeydi?

İlk bakılacak yer Grafi2000. Vikipedi'ye göre şirket 2000'de Varol Yaşaroğlu tarafından kuruldu. Kanal D'de 2002 ile 2005 arasında Grafi2000 Comedy adlı bir program yayınladı. 2005'te çıkan Pembe ve Mavi ise Türkiye'nin ilk yetişkin odaklı animasyon televizyon dizisi olarak anılıyor. Cumartesi günleri 16.10'da yayınlanan diziden 8 bölüm ekrana geldi, toplam 9 bölüm üretildi; her bölüm 25 dakikaydı. Dizi iki aileyi anlatıyordu: orta halli Portakal ailesi ve zengin Bronz ailesi. Cem Yılmaz ilk iki bölümde konuk oldu.

Pembe ve Mavi gerçekten unutulmuş sayılır, ama bunun nedeni çocuk çizgi filmi olmaması. Cumartesi öğleden sonra bir yetişkin dizisi olarak planlanmıştı, 8 hafta sürdü ve sonra bitti. Çocukların sabah kuşağındaki çizgi film hafızasıyla bir ilgisi yok.

Aynı şirketin Koca Kafalar'ı da 2000'ler anılarında sık geçer. Vikipedi'ye göre program 2006'da Dream TV'de başladı, 2006 ile 2016 arasında Kanal D'de sürdü ve 8 sezonda 1.300 bölüme ulaştı. Ama içeriği çizgi film değil, bilinen film ve dizi sahnelerinin sunucularla yeniden canlandırıldığı bir komedi programı; sonradan hiciv içerikli bir haber bülteni oldu. Yani Koca Kafalar'ı "unutulan çizgi film" listesine koymak yanlış olur.

Dönem bağlamı: neden bu kadar az?

Cevabın bir kısmı eğitimde ve altyapıda. Türkiye'de ilk animasyon bölümü 1990'da Anadolu Üniversitesi'nde açıldı. Maltepe Üniversitesi 2005'te, Kütahya Üniversitesi 2006'da animasyon bölümü kurdu. Son iki bölüm 2000'lerin ortasında, yani Pepee'ye çok yakın bir tarihte açıldı.

Bir diğer kısım yayın tarafında. Bir animasyon tarihi yazısına göre 1990'da çizgi film yapımına verilen destek geri çekildi ve birçok stüdyo kapandı. 1990'larda Kültür Bakanlığı ve Diyanet siparişleriyle Dedem Korkut, Manas Destanı, Ak Tay ya da Bir Hikâye Bin Ders gibi yapımlar yapılsa da, çocukların her gün izleyeceği bir yerli dizi düzeni oluşmadı. Dergipark'taki bir makale, TRT Çocuk'un 2008'de açılmasının ürettikleri animasyonu sorunsuz yayınlayabilecek bir kanal sağladığını ve birçok animasyon şirketinin kurulmasına zemin hazırladığını söylüyor.

Somut detay: kronoloji

2000'lerden Pepee ve sonrasına belgelenen sıra şöyle:

2000: Grafi2000 kuruldu (Vikipedi).
2002-2005: Grafi2000 Comedy, Kanal D.
5 Şubat - 26 Mart 2005: Pembe ve Mavi, Kanal D, 8 bölüm.
2005 ve 2006: Maltepe ve Kütahya üniversitelerinde animasyon bölümleri.
2006: Koca Kafalar, çizgi film değil komedi programı.
2008: Düşyeri kuruldu; Pepee, Leliko, RGG Ayas ve Pisi bu stüdyonun işleri olarak anılıyor. TRT Çocuk 24 Ekim 2008'de test yayınına, 1 Kasım 2008'de normal yayına başladı.
16 Mart 2009: Animaks Animasyon Stüdyosu'nun yaptığı Keloğlan Masalları TRT Çocuk'ta başladı. Vikipedi'ye göre 4 sezonda 89 bölüm sürdü; bir makale onu ilk üç boyutlu Türk çizgi film serisi olarak anıyor.

Pepee'nin ilk yayın tarihi kaynaklarda çelişiyor. Vikipedi maddesinde 6 Haziran 2008, başka bir derlemede 1 Kasım 2008 yazıyor. TRT Çocuk 1 Kasım 2008'de açıldığına göre ikinci tarih daha tutarlı görünüyor, ama bunu doğrulayan birincil bir yayın kaydına bu çalışmada ulaşılamadı. Vikipedi'ye göre Pepee 8 sezonda 208 bölüm sürdü ve TRT Çocuk'tan sonra Show TV ile Planet Çocuk'ta da yayınlandı.

Peki ne oldu?

2008'den sonra tablo hızla değişti. Rafadan Tayfa 1 Kasım 2014'te TRT Çocuk'ta başladı ve Vikipedi'ye göre 10 sezon, 127 bölüme ulaştı. Kral Şakir, Cartoon Network Türkiye'nin ilk Türk yapımı çizgi dizisi olarak 16 Mayıs 2016'da yayına girdi. Grafi2000 bu dizinin de yapımcısı. Yani bugün "yerli çizgi film" dediğimiz şeyin büyük bölümü, 2000'lerin değil 2008 sonrasının mirası.

Hafıza köşesi

"Rafadan Tayfa 2000'lerin çizgi filmiydi." Aslında 1 Kasım 2014'te başladı. 2000'lerde çocuk olanların hatırladığı yerli çizgi dizi büyük ihtimalle Pepee'dir ya da Keloğlan'dır; ikisi de 2008-2009 sonrası.
"Kral Şakir eskiden de vardı." Vikipedi'ye göre dizi 23 Nisan 2016'da ön gösterim yaptı ve 16 Mayıs 2016'da yayına girdi. Şirketi Grafi2000 ise 2000'den beri var; karışıklık oradan gelebilir.
"Koca Kafalar bir çizgi filmdi." Hayır, sunucuların oynadığı bir komedi programıydı. Başlığı akılda kaldığı için çizgi film listelerine girmiş olabilir.

Sık sorulanlar

Pepee'den önce Türkiye'de yerli çizgi film var mıydı?

Vardı ama farklı dönemlerde. 1980'lerde TRT için Karınca Ailesi gibi yapımlar çekildi; 2000'lerin başında ise bu çalışmada açılan kaynaklarda çocuklara yönelik tanınmış bir yerli televizyon dizisi bulunamadı. Bulunan en belirgin yapım, yetişkinlere yönelik Pembe ve Mavi'ydi.

Pembe ve Mavi hangi kanalda yayınlandı?

Kanal D'de, 5 Şubat - 26 Mart 2005 arasında cumartesi günleri 16.10'da. 9 bölüm üretildi, 8'i yayınlandı.

Pepee ne zaman yayına başladı?

Kaynaklar çelişiyor: Vikipedi'de 6 Haziran 2008, başka bir derlemede 1 Kasım 2008. TRT Çocuk'un normal yayına 1 Kasım 2008'de başladığı net.

Türkiye'nin ilk üç boyutlu çizgi film serisi hangisi?

Bir akademik makale, Animax Animasyon Stüdyoları'nın yaptığı ve 2009'da TRT Çocuk'ta yayınlanan Keloğlan'ı bu şekilde anıyor.

Koca Kafalar çizgi film miydi?

Hayır. Vikipedi'ye göre sunucuların ünlü film ve dizi sahnelerini yeniden canlandırdığı bir komedi programıydı; 2006'dan 2016'ya sürdü.

İlgili neydi'ler

Kaynaklar

Paylaş:WhatsApp X