Dragon Ball Türkiye'de Hangi Kanalda Yayınlandı?

Ejder Topu'nu hatırlayanların çoğu aslında iki ayrı diziyi karıştırıyor: Goku'nun çocuk halini anlatan ilk Dragon Ball ve yetişkin Goku'yla Frieza, Cell ve Buu'nun geldiği Dragon Ball Z. Bu iki dizi Japonya'da art arda yayınlandı ama Türkiye'ye aynı yoldan gelmedi. Bu yüzden "Dragon Ball hangi kanaldaydı?" sorusunun cevabı, hangisini sorduğunuza göre değişiyor.

Bu konuda elimizdeki kaynaklar zayıf. Kanal adları bir ansiklopedi sayfasında geçiyor, yıllar ise topluluk tarafından tutulan bir kayıp medya arşivinde, o da kendi içinde farklı tarihler veriyor. Bilinenle bilinmeyeni aşağıda ayırdım.

Önce hangi dizi: Dragon Ball mu, Dragon Ball Z mi?

Türkçe Vikipedi'ye göre ilk Dragon Ball Japonya'da 26 Şubat 1986 ile 19 Nisan 1989 arasında yayınlandı. Bir anime rehber sitesi toplam bölüm sayısını 153 olarak veriyor. Dragon Ball Z, 26 Nisan 1989'da başladı ve 31 Ocak 1996'ya kadar 291 bölüm sürdü. Ardından 1996-1997 arasında Dragon Ball GT geldi; 2009-2011 arasında ise Z'nin yeniden düzenlenmiş hali Dragon Ball Kai yayınlandı.

Türkçe Vikipedi'nin Dragon Ball sayfası Türkiye için atv ve Star TV'yi gösteriyor ama hangi yıllarda yayınlandıklarını yazmıyor. Z sayfasında ise Türkiye'ye dair hiçbir kanal bilgisi görmedim.

Dragon Ball'un Türkiye yayını: atv ve Star TV

Kayıp medya arşivi niteliğindeki bir Türkçe fandom sayfası, dizinin Türkçe dublajını "Ejder Topu" adıyla anıyor ve şu bilgileri veriyor: dizi FİLMA LTD. lisansıyla yayınlandı, 1996-1998 arasında atv'de gösterildi, 17 Ocak 2002'de Star TV'de başladı. Dublaj Senkron Stüdyoları tarafından yapılmış; stüdyo bugün Saran Digital Stüdyoları adıyla anılıyor.

Aynı arşivin başka bir sayfası ise atv dönemini 1997-1998 olarak veriyor. Yani başlangıç yılı için iki farklı kayıt var: 1996 ve 1997. Hangisinin doğru olduğunu tek başıma ayırt edemiyorum; atv'nin yayın akışı ya da dönem gazetelerindeki TV rehberleri bunu çözerdi, ama bunlara ulaşamadım. Bu yüzden başlangıcı "1996 ya da 1997" diye bırakıyorum, bitişi ise 1998 olarak iki kayıtta da tutarlı.

Bu kayıtlar topluluğun elinden çıkma. Bir dublaj sayfasında yıl yazması, o yılın doğru olduğunu garanti etmez. İstisna sayılabilecek tek bilgi kanal adları: atv ve Star TV, Türkçe Vikipedi'de de ayrıca geçiyor.

Dragon Ball Z Türkiye'de yayınlandı mı?

Bunu net olarak söyleyemiyorum. Bulduklarım şunlar:

• Aynı arşiv, atv'nin Z'yi 2000'lerin başında duyurduğunu ama dizinin fiilen yayınlanmadığını yazıyor.
• JOJO adlı bir kanalda Türkçe dublajlı yayınlandığı söylentisi de aynı yerde "doğrulanmamış" diye geçiyor.
• Z'nin Türkçe dublajına ayrılmış sayfanın başlığı kaydın "varlığı şüpheli" olduğunu belirtiyor.
• Başka bir dublaj vikisi Star TV ve DVD çıkışlarını sayıyor, ama sayfanın içeriğine ulaşamadığım için ayrıntıyı doğrulayamadım.

Bu yüzden "Dragon Ball Z Türkiye'de şu kanalda yayınlandı" diyen kesin bir cümle yazmıyorum. Türkiye'de Dragon Ball denince akla gelen çocukluk anılarının bir kısmının Z'ye, bir kısmının ilk diziye, bir kısmının da internetten izlenen kopyalara ait olması çok mümkün.

Dublajın izi nerede?

Aynı arşiv, Ejder Topu dublajının "kısmen bulundu" olarak işaretlendiğini söylüyor. Yani bölümlerin bir kısmı kayıt altında, bir kısmı yok. Bu, yayın kaydı tutulmamış dönem çizgi filmleri için çok tanıdık bir durum: kanal arşivleri çoğu zaman saklanmıyordu, elimizdeki kayıtlar evde VHS'e çekilmiş bölümlerden ibaret.

Dönemin yayın dünyasını anlamak isterseniz uydu anteni ve çanak devri yazısı, o yıllarda kaç kanal izlenebildiğini anlatıyor.

Kayıtlar neden bu kadar eksik?

Bunun birkaç sebebi var. İlk olarak 1990'larda Türkiye'de çizgi film yayınlarını kanalın kendisi bile düzenli arşivlemiyordu; bir dizinin hangi gün hangi saatte başladığını bugün bulmak, çoğunlukla dönemin gazete TV rehberlerini taramak anlamına geliyor. İkincisi, ithal animelerin lisansı küçük aracı şirketler üzerinden alınıyordu, bu da FİLMA LTD. gibi adların resmî bir kurum kaydında değil, yalnızca dublaj topluluğunun notlarında kalmasına yol açtı. Üçüncüsü, aynı dizinin kanaldan kanala geçmesi: atv'de başlayan bir yayının Star TV'de tekrar gösterilmesi, iki farklı kuşağın aynı diziyi farklı kanalla hatırlamasına neden oluyor. Birine sorarsanız atv, ötekine sorarsanız Star TV der; ikisi de haklı olabilir.

Bu yüzden bu sayfayı bir son söz değil, bir çalışma notu gibi okuyun. Elinizde atv'nin ya da Star TV'nin dönemine ait bir TV rehberi, bir VHS kaydı veya bir gazete sayfası varsa, tarih sorusu en hızlı oradan çözülür.

Peki ne oldu?

Bugün Türkiye'deki dijital platformlarda durum belirsiz. JustWatch'ın Türkiye sayfası, Dragon Ball Z'nin 4. sezonu için Türkiye'de yayın seçeneği bulamadığını yazıyor. Bu sayfa yalnızca dijital platformları kapsıyor, eski televizyon yayınlarını değil. Güncel izleme seçeneği için bu bilgiyi her zaman o sayfanın kendisinden kontrol etmek gerekir; platformların kataloğu hızlı değişiyor.

Hafıza köşesi

• "Dragon Ball Z Star TV'de yayınlanırdı." Doğrulayamadım. Star TV'nin Türkçe Vikipedi'de ve arşivde anılan dizisi ilk Dragon Ball; Z için kanal kaydı bulamadım.
• "Ejder Topu 1990'lardaydı, kesin." Yarı doğru: arşive göre atv yayını 1996 ya da 1997 ile 1998 arasında. İki kaynak bu konuda birbirini tutmuyor.
• "Bütün bölümleri kayıtlı." Hayır; arşiv dublajı "kısmen bulundu" diye işaretliyor.

Sık sorulanlar

Dragon Ball Türkiye'de hangi kanalda yayınlandı?

Türkçe Vikipedi atv ve Star TV'yi listeliyor. Bir dublaj arşivine göre atv'de 1996-1998 arasında, Star TV'de ise 17 Ocak 2002'den itibaren gösterildi.

Dragon Ball Z Türkçe dublajlı yayınlandı mı?

Güvenilir bir kaynakla doğrulayamadım. Bir arşiv sayfası atv'nin Z'yi duyurduğunu ama yayınlamadığını yazıyor; Türkçe dublaj kaydı "varlığı şüpheli" diye işaretli.

Dragon Ball'un Türkçe dublajını kim yaptı?

Aynı arşive göre Senkron Stüdyoları; stüdyo bugün Saran Digital Stüdyoları adıyla çalışıyor. Lisans FİLMA LTD. adına kayıtlı.

Dragon Ball kaç bölüm?

Bir anime rehber sitesine göre ilk Dragon Ball 153 bölüm. Dragon Ball Z ise Türkçe Vikipedi'ye göre 291 bölüm sürdü.

İlgili neydi'ler

• Çocukken izlediğimiz çizgi filmler kanal kanal
• Digimon mu Pokemon mu önce çıktı?
• Cumartesi sabahı çizgi film kuşağı neden bitti?
• Uydu anteni ve çanak devri: kaç kanal izlerdik?
• Çizgi filmler arşivi

Kaynaklar

• Dragon Ball - Vikipedi
• Dragon Ball Z - Vikipedi
• Anime Manga Türkiye: Dragon Ball
• Dragon Ball Z 4. sezon - JustWatch Türkiye