İlk iPhone Neydi? 2007'de Çıkan Telefonun Yapamadıkları
O Neydi? Yazı İşleri7 dk okuma

İlk iPhone 9 Ocak 2007'de Macworld sahnesinde tanıtıldı ve aynı yılın haziran ayında ABD'de satışa çıktı. 4 GB modeli 499 dolar, 8 GB modeli 599 dolardı; arkasında tek bir 2 megapiksellik kamera vardı ve 3G desteklemiyordu. Uygulama mağazası, kopyala-yapıştır ve video kaydı o cihazda yoktu, üçü de sonraki iki yıl içinde geldi. Türkiye'ye resmî olarak giren ilk model bu değil, 26 Eylül 2008'de satışa çıkan iPhone 3G oldu.
iPhone 18 Pro'nun ön siparişi 12 Eylül 2026'da açıldı, raflara çıkışı 18 Eylül. Depolama 256 GB'tan başlıyor, 2 TB'a kadar gidiyor, ABD fiyatı 1.199 dolar. Bu rakamların yanına ilk modeli koyunca akla şu soru geliyor: 2007'de kutudan çıkan o telefon aslında ne yapabiliyordu?
Cevap sanılandan dar. 2007'nin iPhone'u bir tarayıcı, bir iPod ve bir telefondu. Bunun dışındaki işlerin çoğunu yapamıyordu ve Steve Jobs sahnede eksiklerin çoğunu eksik diye anmadı bile. O yıl Türkiye'de çoğu insanın cebinde Nokia 3310 kuşağından tuşlu bir telefon vardı ve o telefonların bir kısmı iPhone'un yapamadığı şeyleri rahatça yapıyordu.
Sahnede tanıtılan cihaz tam olarak neydi
Apple'ın 9 Ocak 2007 tarihli basın bülteni cihazı üç ürünün birleşimi diye tarif ediyor: dokunmatik kontrollü geniş ekranlı bir iPod, yeni bir telefon ve masaüstü sınıfı e-posta, web ve harita sunan bir internet aygıtı. Bültendeki teknik satırlar bugünün gözüyle şaşırtıcı derecede kısa: 3,5 inçlik geniş ekran, 2 megapiksellik kamera, dört bantlı GSM, EDGE, Wi-Fi ve Bluetooth 2.0.
Fiyat ve takvim de aynı bültende yazıyordu. 4 GB model 499 dolar, 8 GB model 599 dolar. ABD'de haziran 2007, Avrupa'da yıl sonu, Asya'da 2008. ABD'de tek bir operatör vardı: o dönem 58 milyondan fazla abonesi olan Cingular.
Jobs'ın bültene de giren cümlesi iddialıydı: iPhone'un herhangi bir cep telefonunun tam beş yıl ilerisinde olduğunu söylüyordu. Beş yıl abartı değildi ama cihaz ilk gün, o listede yazanların epey azını yapıyordu.
Yapamadıklarının listesi
Uygulama yükleyemiyordu. App Store 10 Temmuz 2008'de, ilk iPhone'dan bir yıl sonra açıldı ve 500'den fazla uygulamayla başladı; bunların 125'ten fazlası ücretsizdi. İlk yıl boyunca telefonda yalnızca Apple'ın koyduğu uygulamalar vardı. Üçüncü taraf yazılım için önerilen resmî yol, tarayıcıda açılan web sayfası yazmaktı.
Kopyala-yapıştır yapamıyordu. Gelen bir mesajdaki adresi kopyalayıp not defterine yapıştırmak mümkün değildi. Bu özellik iPhone OS 3.0 ile 17 Haziran 2009'da geldi. Yani cihaz iki yıl boyunca metin kopyalamadan yaşadı.
Video çekemiyordu. Arkadaki 2 megapiksellik kamera yalnızca fotoğraf çekiyordu. Video kaydı donanım tarafında iPhone 3GS ile 2009'da, ön kamera ise iPhone 4 ile 2010'da geldi.
MMS gönderemiyordu. Resimli mesaj, 2007'de Türkiye'deki sıradan tuşlu telefonların çoktan yaptığı bir işti. iPhone'a MMS de aynı 2009 güncellemesiyle eklendi.
3G yoktu. İnternet EDGE üzerinden geliyordu. Apple'ın bir yıl sonraki kendi bülteni iPhone 3G'yi anlatırken 3G'nin EDGE'in iki katı hızlı olduğunu yazıyor. İlk modelin şebeke tarafı, halefinin yarısı kadardı.
Bu maddeler cihazı kötü yapmıyor; sattığı şeyin ne olduğunu gösteriyor. 2007'de satılan asıl şey uygulama ekosistemi değil, parmakla çalışan bir ekrandı.
Türkiye'ye hangi model, ne zaman ve kaça geldi
iPhone 3G 11 Temmuz 2008'de 21 ülkede aynı anda satışa çıktı. Türkiye o listede yoktu. Cihaz buraya iki buçuk ay sonra, 25 Eylül 2008'i 26'sına bağlayan gece yarısı lansmanlarıyla girdi.
Satışı tek operatör değil, iki operatör birden başlattı. CHIP'in 25 Eylül 2008 tarihli fiyat listesine göre Vodafone 12 aylık, Turkcell 18 aylık taahhütle satıyordu:
| Operatör | Taahhüt | 8 GB cihaz bedeli | Aylık ücret |
|---|---|---|---|
| Vodafone | 12 ay | 979 lira | 39 lira |
| Vodafone | 12 ay | bedelsiz | 149 lira |
| Turkcell | 18 ay | 279 lira | 75 lira |
| Turkcell | 18 ay | bedelsiz | 145 lira |
Taahhüt istemeyen için tek seçenek Turkcell'in 645 euroluk cihaz fiyatıydı, o günün kuruyla 1.165 lira civarı. Fiyatlar o sırada hâlâ YTL cinsinden yazılıyordu; YTL'den TL'ye dönüş birkaç ay sonra, 2009 başında tamamlandı.
Bu rakamların neden dar bir kesime hitap ettiğini anlamak için pazarın şekline bakmak gerekiyor. BTK verilerine göre 2008 sonunda Türkiye'de 65,8 milyon mobil abone vardı ve bunun yüzde 79,6'sı, yani 52,38 milyon hat ön ödemeliydi. Faturalı hat sayısı 13,42 milyondu. Taahhütle satılan bir telefon, tanım gereği pazarın yaklaşık beşte birine sesleniyordu. O yılın Türkiye'sinde akıllı telefon çoğu kişi için hâlâ Nokia N95 ya da BlackBerry demekti.
İşin tuhaf tarafı şu: Türkiye'de iPhone 3G satılmaya başladığında ülkede 3G şebekesi yoktu. 3G ihalesi aralık 2008'de yapıldı, Turkcell A tipi lisansı 358 milyon euroya, Vodafone B tipini 250 milyon euroya, Avea C tipini 214 milyon euroya aldı. Sözleşmeler 30 Nisan 2009'da imzalandı ve hizmet ancak 30 Temmuz 2009'da başladı. Adında 3G yazan telefon, bu ülkede ilk on ayını EDGE ile geçirdi. Operatörlerin o dönemki isim ve el değiştirme hikâyesi de ayrı bir konu.
2007'den 2026'ya rakamlar ne kadar değişti
| iPhone (2007) | iPhone 18 Pro (2026) | |
|---|---|---|
| Depolama | 4 GB ve 8 GB | 256 GB ile 2 TB arası |
| ABD başlangıç fiyatı | 499 dolar | 1.199 dolar |
| Arka kamera | 2 megapiksel, sabit diyafram | 48 MP, ƒ/1.48 ile ƒ/4 arası değişken diyafram |
| Şebeke | EDGE | 5G |
| İşlemci | tek çekirdekli ARM | A20 Pro, 2 nanometre, 6 çekirdek CPU |
| Uygulama | yok | App Store |
En çarpıcı oran depolamada. En büyük ilk iPhone 8 GB'tı, en büyük iPhone 18 Pro 2 TB. Aradaki fark 256 kat. Fiyat ise aynı dönemde yaklaşık 2,4 katına çıktı. Apple'ın kendi verdiği rakama göre yeni modellerin eSIM sürümleri 36 saate, Pro Max tarafında 45 saate kadar video oynatabiliyor.
Peki ne oldu?
İlk nesil iPhone'un yazılım desteği 2010'da iOS 4 ile kesildi, cihaz bugün yalnızca koleksiyon değeri taşıyor. Kutusu açılmamış örnekleri müzayedelerde çıkış fiyatının kat kat üstünde el değiştiriyor, ama bu piyasa spekülatif ve fiyatları tek tek doğrulamadan buraya yazmak doğru olmaz.
Asıl kalıcı olan cihaz değil, cihazın kurduğu düzen. 2008'de açılan App Store, telefonu bir ürün olmaktan çıkarıp bir platforma çevirdi. Nokia bu dönüşü yakalayamadı: cihaz bölümünü 3 Eylül 2013'te Microsoft'a satmayı açıkladı, satış nisan 2014'te tamamlandı. Toplam bedel 5,44 milyar euroydu, bunun 3,79 milyarı cihaz işi, 1,65 milyarı patent lisansıydı.
Hafıza köşesi
- "İlk iPhone Türkiye'ye 2007'de geldi." Gelmedi. Türkiye'ye resmî olarak giren ilk model 2008 sonbaharındaki iPhone 3G'dir. 2007 modeli buraya ancak yurt dışından getirilen ve kilidi açılan cihazlar olarak ulaştı.
- "Türkiye'de iPhone'u ilk satan tek operatör Turkcell'di." Değil. 26 Eylül 2008'de Turkcell ve Vodafone satışa birlikte başladı; farkları taahhüt süresi ve paket yapısıydı. Taahhütsüz satış seçeneğini yalnızca Turkcell sunuyordu, karışıklık büyük ihtimalle buradan geliyor.
- "İlk iPhone'da App Store vardı." Yoktu. Mağaza cihazdan bir yıl sonra, temmuz 2008'de açıldı.
- "Adında 3G olduğuna göre Türkiye'de 3G kullanılıyordu." Kullanılamıyordu. Şebeke 30 Temmuz 2009'da açıldı, telefon ondan on ay önce satılmaya başlamıştı.
Sık sorulanlar
İlk iPhone ne zaman çıktı?
9 Ocak 2007'de Macworld'de tanıtıldı, ABD'de haziran 2007'de satışa sunuldu. Avrupa satışı aynı yılın sonunda, Asya satışı 2008'de başladı.
İlk iPhone kaç paraydı?
ABD'de 4 GB modeli 499 dolar, 8 GB modeli 599 dolardı. Türkiye'de resmî satışı hiç olmadı; buraya gelen ilk resmî model bir sonraki yılın iPhone 3G'siydi.
İlk iPhone neden uygulama yükleyemiyordu?
Çünkü App Store henüz yoktu. Apple üçüncü taraf geliştiricilere ilk yıl boyunca tarayıcıda çalışan web uygulaması yazmalarını öneriyordu. Mağaza 10 Temmuz 2008'de 500'den fazla uygulamayla açıldı.
iPhone Türkiye'ye ilk ne zaman geldi?
26 Eylül 2008'de, iPhone 3G modeliyle ve iki operatör üzerinden. Turkcell 18 ay, Vodafone 12 ay taahhütle satıyordu; taahhütsüz cihaz fiyatı 645 euroydu.
İlk iPhone ile iPhone 18 Pro arasında ne kadar fark var?
En somut ölçü depolama: 8 GB'a karşı 2 TB, yani 256 kat. Fiyat tarafında 499 dolardan 1.199 dolara çıkış var. Kamera 2 megapikselden 48 MP'ye ve değişken diyaframa geçti.
İlgili neydi'ler
- Yıl 2008: İlk akıllı telefon yılında hayat nasıldı
- Nokia 3310 neden efsane oldu
- Telsim, Aria, Aycell: eski GSM operatörlerine ne oldu
- Jetonlu telefonlar ne zaman kalktı
- Eski Teknolojiler arşivi
Kaynaklar
- Apple Reinvents the Phone with iPhone, Apple basın bülteni, 9 Ocak 2007
- iPhone 3G on Sale Tomorrow, Apple basın bülteni, 10 Temmuz 2008
- Apple debuts iPhone 18 Pro and iPhone 18 Pro Max, Apple basın bülteni, 9 Eylül 2026
- Vodafone ve Turkcell'in iPhone 3G fiyatları, CHIP Online, 25 Eylül 2008
- Türkiye 3G ile 30 Temmuz'da tanışacak, Hürriyet
- 3G ihalesi sonuçlandı, Hürriyet
- 10 milyon abone faturalıya geçti, BTK verileri, Cumhuriyet
- Nokia completes sale of Devices and Services business to Microsoft, Nokia basın bülteni
- iPhone (1st generation), Wikipedia