Tek Hit Yapıp Kaybolan 2000'ler Türkçe Pop Şarkıcıları Şimdi Nerede?

Her on yılın kendi tek hitlik isimleri vardır ama 2000'ler farklı bir dönemdi: internetin eve girdiği, SMS'le müzik indirmenin başladığı, bir şarkının radyodan önce bilgisayardan yayılabildiği ilk yıllar. Bu yüzden o dönemin tek hitleri hem plak satışlarında hem de yeni yeni büyüyen internet trafiğinde iz bıraktı.

Dört isim, dört farklı patlama biçimi gösteriyor: biri internetten viral oldu ve sonra hukuk fakültesine gitti, biri radyoda bir yaz boyunca çaldı ve sessizce kayboldu, ikisi grup halinde çıktı ve grup içi anlaşmazlıkla dağıldı.

Asıl mesele: bir şarkı, bir yaz, sonra sessizlik

2000'lerin ortasında bir şarkının hit olması için artık televizyon şart değildi. İrem Yağcı'nın "Hayalet Sevgilim" adlı şarkısı 2005 yılında tam da bu yeni yolla yayıldı: bir arkadaşının sesini beğenip kaydettiği görüntü internete düşünce şarkı kendiliğinden patladı. Şarkı SMS yoluyla telefonlara 2 milyon kez indirildi ve 80 bin adetlik bir satış rakamına ulaştı; dönemin haberlerine göre Türkiye'de internet üzerinden bu ölçekte yayılan ilk Türkçe şarkılardan biriydi.

Sinem'in "Yağmur" adlı şarkısı ise daha klasik bir yoldan, 2005 yılında Topkapı Müzik etiketiyle çıktı ve o yazın radyo listelerinde sürekli çalan parçalardan biri oldu. Cankan ikilisi (Fatih Altıntaş ve Malik Ayhan) aynı yıl "Yar Yar" ve "Yaranamadım" şarkılarıyla herkesin nakaratını ezbere bildiği bir grup haline geldi. Tarık Mengüç'ün "Şakşuka"sı ise bir yıl önce, 2004'te çıkmış ve uzun süre gündemde kalmıştı.

Dördünün de ortak noktası, plak şirketlerinin o dönemde uyguladığı bir üretim mantığıydı: bir sanatçıya tam bir albüm kariyeri kurmak yerine, tutması muhtemel tek bir parçayı klip ve radyo rotasyonuyla desteklemek, sonucu görüp ona göre ikinci adımı atmaktı. Dört isimden hiçbiri ikinci adımda aynı etkiyi yakalayamadı; ama sebepleri birbirinden tamamen farklıydı.

Dönem bağlamı: TRT'den sonra çoğalan kanallar ve ilk internet dalgası

2000'lerin ortası, Türkiye'de özel müzik kanallarının (Kral TV, Number One gibi) rekabetinin doruğa çıktığı, aynı anda ADSL'in eve girmeye başladığı bir ara dönemdi. ADSL Türkiye'de 2003'ten sonra hızla yaygınlaştı ve birkaç yıl içinde ülke, Avrupa'da abone sayısı en hızlı artan pazarlardan biri haline geldi. Bir şarkı hem kliple televizyonda hem MP3 olarak MSN Messenger üzerinden arkadaştan arkadaşa dolaşarak yayılabiliyordu. Bu iki kanalın aynı anda çalışması, bazı şarkıların birkaç ay içinde inanılmaz bir hızla tanınıp aynı hızla unutulmasına yol açtı.

Bu ortamda plak şirketleri de "tek şarkı, tek klip" mantığıyla hızlı üretim yapıyordu: bir sanatçıya tam bir albüm kariyeri kurmak yerine, tutması muhtemel tek bir parçayı piyasaya sürüp sonucu bekliyorlardı. Tutmayan ikinci ve üçüncü parçalar, sanatçıyı sahneden çekilmeye zorluyordu; tutan ilk parça ise bazen sanatçının kendi tercihiyle geride bırakılıyordu.

Kral TV ve Number One gibi kanalların rotasyon listeleri de bu hızı besliyordu: bir klip günde onlarca kez ekrana çıkabiliyor, üç dört ay içinde bir şarkı hem doğuyor hem tükeniyordu. Radyo tarafında da benzer bir yoğunluk vardı; yaz aylarında tatil bölgelerindeki plajlarda ve minibüslerde çalan birkaç parça, geri kalan aylarda neredeyse hiç anılmıyordu. Bu iki mecranın birlikte çalışması, bugünün "viral olup unutulma" hızının 2000'lerdeki karşılığıydı.

Somut detaylar: dört isim, dört hikâye

Sanatçı	Şarkı	Yıl	Sonra ne oldu
İrem Yağcı	Hayalet Sevgilim	2005	Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi, avukat oldu
Sinem	Yağmur	2005	Bir sonraki albüm çıkarmadı, kamuoyundan çekildi
Cankan (Fatih Altıntaş - Malik Ayhan)	Yar Yar / Yaranamadım	2005	İkili arasındaki anlaşmazlıkla dağıldı
Tarık Mengüç	Şakşuka	2004	Sibel Can, Seda Sayan gibi isimlere beste yazmaya başladı, 2006'dan sonra dizi ve filmlerde rol aldı

Dördü de aynı üç yıllık pencerede (2004-2006) çıktı ve dördünün de ortak noktası, ilk şarkının yarattığı etkiyi bir daha yakalayamamalarıydı. İrem Yağcı birkaç yıl daha sahne aldıktan sonra kendi tercihiyle müziği bıraktığını, "herkesin ünlü olmak zorunda olmadığını" söyleyerek anlattı.

Peki ne oldu?

İrem Yağcı'nın hikâyesi dördü arasında en netleşmiş olanı: "Hayalet Sevgilim"den birkaç yıl sonra sahneyi bırakıp Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne gitti, mezun oldu ve avukatlık yapmaya başladı. Bugün kameralardan uzak, evli ve bir çocuk annesi.

Cankan ikilisi ise klasik bir grup içi anlaşmazlıkla dağıldı. Fatih Altıntaş ve Malik Ayhan arasındaki ilişki bozulunca sonraki parçalar aynı etkiyi yaratamadı ve grup zamanla sahneden çekildi; Malik Ayhan bugün hâlâ müzikle uğraşıyor ama eski görünürlüğü yok.

Tarık Mengüç, sahne önünden çekilip perde arkasına geçen bir örnek: "Şakşuka"dan sonra Sibel Can, Seda Sayan, Kibariye, Bülent Serttaş gibi isimlere beste yazmaya başladı; 2006'da bir dizide konuk oyunculukla ekrana döndü, 2012'de bir filmde rol aldı. Yani sahneden çekildi ama müzik sektöründen çekilmedi.

Sinem'in hikâyesi en az belgelenmiş olanı: "Yağmur" o yazın en çok çalan parçalarından biriydi ama sanatçı ikinci bir albümle gündeme gelmedi, medya onu bir daha aramadı.

Hafıza köşesi

• "Tek hit yapan sanatçılar hep yeteneksiz sayıldığı için kayboldu." Dördünün de örneği bunun tam tersini gösteriyor: İrem Yağcı bilinçli olarak kariyer değiştirdi, Tarık Mengüç sahne önünden arka plana geçti, Cankan grup içi anlaşmazlıkla dağıldı. Sebep her zaman yetenek değildi.
• "O dönemde hit olmak için mutlaka televizyonda çalman gerekiyordu." "Hayalet Sevgilim" örneği bunu çürütüyor: şarkı önce internette, arkadaştan arkadaşa yayılarak tanındı.
• "Bu isimlerin hiçbiri müzikle ilgilerini hiç kesmedi, hep gündemdeydi." Sinem gibi isimler ikinci bir çıkış yapmadı ve kamuoyunun gözünden tamamen kayboldu.

Sık sorulanlar

2000'lerde tek hit yapıp kaybolan Türkçe pop sanatçıları kimlerdi?

İrem Yağcı ("Hayalet Sevgilim", 2005), Sinem ("Yağmur", 2005), Cankan ikilisi ("Yar Yar", 2005) ve Tarık Mengüç ("Şakşuka", 2004) bu dönemin en bilinen tek hitlik isimleri arasında sayılıyor.

Hayalet Sevgilim şarkısının sanatçısı İrem Yağcı şimdi ne iş yapıyor?

İrem Yağcı, Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olduktan sonra avukatlık yapmaya başladı ve kameralardan uzak bir hayat sürüyor.

Cankan grubu neden dağıldı?

Fatih Altıntaş ve Malik Ayhan'dan oluşan ikili, aralarındaki kişisel anlaşmazlık büyüyünce sonraki şarkılarla aynı etkiyi yaratamadı ve grup zamanla dağıldı.

Tarık Mengüç şimdi ne yapıyor?

Tarık Mengüç, "Şakşuka"dan sonra Sibel Can ve Seda Sayan gibi isimlere beste yazmaya yöneldi, ayrıca 2006'dan itibaren dizi ve film projelerinde küçük roller aldı.

Hayalet Sevgilim şarkısı ne zaman ve nasıl popüler oldu?

Şarkı 2005 yılında bir arkadaşının çektiği görüntünün internete düşmesiyle yayıldı, SMS yoluyla 2 milyon kez indirildi ve 80 bin adetlik satışa ulaştı.

İlgili neydi'ler

• Çocuklar duymasın oyuncuları şimdi ne yapıyor?
• Adını hatırlamadığın şarkıyı bulmanın 7 yolu
• Winamp'a ne oldu? Skin kültürünün yükselişi ve düşüşü
• Eski şarkılar arşivi

Kaynaklar

• Hayalet sevgilim şarkısıyla ünlenen İrem Yağcı artık avukat - Milliyet
• 'Hayalet Sevgilim' şarkısıyla şöhreti yakalamıştı... Peki şimdi nerelerde? - Hürriyet
• 'Yaranamadım' şarkısıyla bir döneme damga vuran Can Kan grubunun yıldızı Malik Ayhan son haliyle şoke etti - Mynet
• Tarık Mengüç kimdir? (Şakşuka şarkısı) - Milliyet