Voltran, Şirinler, Kaptan Planet: 80-90'ların Dublaj Efsaneleri

O Neydi? Yazı İşleri23 Ekim 20265 dk okuma

Kısa cevap

Voltran, Şirinler ve Kaptan Planet üçü de Amerikan televizyonunun ürünüydü ve Türkiye'ye dublajla geldi. Voltron 10 Eylül 1984'te ABD'de yayına girdi ve 124 bölüm sürdü, Şirinler 12 Eylül 1981'de NBC'de başladı ve 256 bölüme ulaştı, Kaptan Planet ise 15 Eylül 1990'da TBS'de çıktı. Türkiye'deki ilk yayın kanalı, yılı ve dublaj kadrosu için üç dizide de doğrulanmış bir kaynağa ulaşamadık; bunları aşağıda "hatırlanan" olarak ayırıyoruz.

Bu üçü aynı kuşağın hafızasında yan yana durur ama doğdukları yer birbirinden çok uzaktır. Biri Japonya'da çekilmiş bir robot dizisinin Amerika'da yeniden kurgulanmış hali, biri Belçika çizgi romanından çıkmış bir mavi köy, biri bir medya patronunun çevre mesajı taşıyan çizgi filmi. Bu yazı önce neyin kâğıt üzerinde kesin olduğunu söylüyor, sonra Türkiye tarafındaki hafızayı, ne kadarının doğrulanabildiğiyle birlikte anlatıyor.

Türkçe dublaj tarafında net bir şey yazamıyoruz. Hangi stüdyonun hangi sesi verdiğini, bölümlerin hangi yılda kaç kez tekrarlandığını aktaran, kurumsal ya da dönem yayını türünden bir kaynak bulamadık. Hatırladığımız ses ve repliklerle hatıra bir yerde bitiyor; biz de orada duruyoruz.

Asıl mesele: Voltran aslında neydi?

İngilizce Vikipedi'ye göre "Voltron: Defender of the Universe" ABD'de 10 Eylül 1984'te yayına başladı; ilk sezon olan Lion Force 52 bölümdü, 14 Aralık 1984'te başlayan Vehicle Team de 52 bölümdü, Lion Force'un ikinci sezonu 20 bölüm tuttu. Toplam 124 bölüm ediyor. Yapımcı Ted Koplar'dı ve yapım World Events Productions çatısı altında yürüdü; yönetici yapımcı olarak Peter Keefe anılıyor.

Asıl hikâye ise Japonya'da. Beast King GoLion, 4 Mart 1981 ile 24 Şubat 1982 arasında Tokyo Channel 12'de (TV Tokyo) yayımlanan 52 bölümlük bir diziydi; Tokyo Dōga ve Toei yapımıydı. Amerikalı yapımcılar görüntüyü yeniden kurguladı, yeni isimler ve diyaloglar ekledi, bazı karakter ölümlerini çıkardı ve şiddeti yumuşattı. Toei, GoLion haklarını World Events Productions'a sattı; gerekçe olarak dizinin Japonya'daki ortalama izlenmesine karşılık Voltron'un ABD'deki popülerliğini gösterdi.

Yani çocukken izlediğimiz "Voltran" tek parça bir dizi değil, bir kurgu yeniden yazımıydı. Voltron'un Vehicle Team sezonu da ayrı bir Japon yapımına dayanıyor, ama biz bu yazıda yalnızca GoLion'un kaydını doğruladık.

Dönem bağlamı: üç dizi, üç ayrı sistem

Bu üç dizi aslında Amerikan Cumartesi sabahı kuşağının üç farklı yüzünü taşıyor.

Şirinler: Belçikalı çizer Peyo'nun yarattığı Şirinler ilk kez 1958'de çizgi romanda çıktı. Hanna-Barbera yapımı dizi 12 Eylül 1981'de NBC'de başladı, 2 Aralık 1989'a kadar yeni bölüm yayımladı, son tekrar yayını 25 Ağustos 1990'da yapıldı. Dokuz sezonda 256 bölüm (417 bölümcük) çekildi. 1982-1983 dönemi için Daytime Emmy'de Çocuk Eğlence Dizisi ödülünü aldı ve Amerika'da Teenage Mutant Ninja Turtles'ın 1996'da geçmesine kadar en uzun süre yayımlanan Cumartesi sabahı çizgi filmiydi.
Voltran: Yukarıda anlattığımız gibi, 1984 çıkışlı, 124 bölümlük kurgu.
Kaptan Planet: Ted Turner ve Barbara Pyle'ın yarattığı dizi 15 Eylül 1990'da başladı. Altı sezonda 113 bölüm yapıldı; özgün DIC yapımı 1990-1992 arasında üç sezon ve 65 bölümden oluşuyordu, Hanna-Barbera yapımı "The New Adventures of Captain Planet" ise 11 Eylül 1993'ten 11 Mayıs 1996'ya kadar yayımlandı.

Türkiye'de ise bu üç dizinin tek bir televizyon rafında buluşması söz konusu değildi; hatıralarda hepsi aynı çocukluğun içine girmiş durumda. Bu birleşme, hafızanın düzenlemesi.

Somut detay: Gezegenciler ve yüzükler

Kaptan Planet'in bölüm yapısını bildiğimiz için buraya net bir liste koyabiliyoruz. İngilizce Vikipedi'ye göre beş Gezegenci ve yüzükleri şunlar:

Kwame: Toprak yüzüğü, Afrika'dan; sesini LeVar Burton verdi.
Wheeler: Ateş yüzüğü, New York Brooklyn'den; sesi Joey Dedio.
Linka: Rüzgâr yüzüğü, Sovyetler Birliği'nden (3. sezondan itibaren Doğu Avrupa); sesi Kath Soucie.
Gi: Su yüzüğü, Asya'dan; sesi Janice Kawaye.
Ma-Ti: Kalp yüzüğü, Brezilya'dan; sesi Scott Menville.

Kaptan Planet'in kendisini David Coburn seslendirdi. Dizi iki Environmental Media Ödülü aldı: 1993'te "Dream Machine", 1994'te "Gorillas Will Be Missed" bölümleri için. Bunlar özgün İngilizce yayın bilgileri; Türkçedeki karakter adlarının ve seslendirme kadrosunun doğrulanmış bir listesini bulamadık.

Peki ne oldu?

Şirinler Türkçe Vikipedi'ye göre Türkiye'de yıllarca yayımlandı; maddede ABD dahil birçok ülkede yayından kaldırıldığı ve sosyalist propaganda iddiasının şehir efsanesi olarak anıldığı yazıyor. 2011'de sosyolog Antoine Buéno'nun Şirin toplumunu totaliter bir ütopya olarak okuması da ayrı bir tartışma konusu oldu. Voltran adı Türkiye'de 1980'lerin dizisine bağlanıyor ve sonraki Voltron yapımları, örneğin ABD'de 16 Haziran 2011'de Nicktoons'ta başlayan yeni dizi, Türkiye'de MinikaGO kanalında yer aldı. Kaptan Planet ise ABD'de sonradan Cartoon Network, Boomerang ve MeTV Toons gibi kanallarda tekrar yayımlandı.

Hafıza köşesi

"Üçü de aynı yıllarda aynı kanalda izlendi." Aslında Şirinler 1981, Voltron 1984, Kaptan Planet 1990 çıkışlı. Türkiye'deki yayın sırasını gösteren bir kayıt bulamadık, bu yüzden "aynı dönemdi" demek hafızanın düzeltmesi.
"Voltran Japon dizisiydi." Aslında Amerikan versiyonu Japon GoLion ve Dairugger görüntülerinin yeniden kurgulanmış hali; çocukken izlediğimiz karakter ölümleri çıkarılmış, şiddeti yumuşatılmış bir halini izlemiştik.
"Şirinler komünist propagandaydı." Aslında Türkçe Vikipedi bu iddiayı şehir efsanesi olarak anıyor; "Socialist Men Under Red Flag" açılımı da aynı efsanenin parçası.

Sık sorulanlar

Voltran hangi yıl yayınlandı?

ABD'deki özgün yayın 10 Eylül 1984'te başladı. Türkiye'deki ilk yayın yılı için kaynaklarda net bir tarih bulamadık.

Kaptan Planet'te kaç Gezegenci vardı?

Beş. Yüzükleri toprak, ateş, rüzgâr, su ve kalpti; beş Gezegenci Kwame, Wheeler, Linka, Gi ve Ma-Ti'ydi.

Şirinler kaç bölüm sürdü?

Hanna-Barbera yapımı 1981 dizisi dokuz sezonda 256 bölüm, 417 bölümcük çekti. Son yeni bölüm 2 Aralık 1989'da yayımlandı.

Türkçe dublaj kadrosu neydi?

Doğrulanmış bir kaynağa ulaşamadığımız için isim yazmıyoruz. Hatıradan isim yazmak yanlış kayıt yaratır.

İlgili neydi'ler

Kaynaklar

Paylaş:WhatsApp X