Hababam Sınıfı Nerede Çekildi? Okul Binası Bugün Ne?

Okulun yeri, Türk sinemasında en çok sorulan çekim yeri sorularından biri. Cevap kısa: Üsküdar, Validebağ Korusu, Adile Sultan Kasrı. Ama bu cevabın içinde birkaç ayrıntı karışıyor: filmdeki okul adı kurgu, binanın gerçek hayatta başka bir geçmişi var, 2000'lerde çekilen devam filmleri ise başka bir okul binasında.

Bu yazıda yalnızca açtığımız kaynaklarda yazanı aktarıyoruz. Kaynakların birbirini tutmadığı yerleri de işaretledik. Bulamadığımız ayrıntıyı, mesela her filmin hangi odada çekildiğini, yazmadık.

Okulun gerçek adresi: Adile Sultan Kasrı

Türkçe Vikipedi'deki kasır maddesine göre yapının temeli 1853'te atıldı ve Sultan Abdülaziz tarafından yaptırıldı. 1863'te padişahın küçük kız kardeşi Adile Sultan'a yazlık saray olarak hediye edildi. Mimarının Nikoğos Balyan olduğu madde içinde "düşünülür" diye veriliyor, yani kesin bir bilgi değil.

Film maddesi, Ertem Eğilmez'in yönettiği ilk Hababam Sınıfı için sınıf ve yatakhane sahnelerinde kasırın iç ve bahçe kısımlarının kullanıldığını yazıyor. Rıfat Ilgaz'ın 1957 tarihli romanından uyarlanan film, Vikipedi bilgi kutusunda 20 Nisan 1975 tarihiyle geçiyor; aynı maddenin giriş cümlesi ise filmi "1974 yapımı" olarak tanımlıyor. Yani çekim ile gösterim yılı arasında bir yıllık bir fark olabilir, ama maddede bunu açıklayan bir cümle yok.

CNN Türk, Gazete Birlik ve Habertürk de aynı mekânı veriyor: Üsküdar, Validebağ Korusu, Adile Sultan Kasrı. Gazete Birlik filmdeki okulun "Özel Çamlıca Lisesi" olarak gösterildiğini de yazıyor. Yani Çamlıca adı filmin kurgusundan geliyor; binanın adı kasır.

Bina filmden önce ve sonra ne işe yaradı?

Vikipedi'ye göre kasır 1925'te Maarif Vekâleti'ne tahsis edildi. Film maddesi binanın gerçek hayatta uzun yıllar kız lisesi olarak hizmet verdiğini söylüyor. Yani filmde okul olarak görünen yer zaten bir okuldu; setin sıfırdan kurulması gerekmedi.

Kasırın eğitim kullanımıyla ilgili tarihler kaynaklara göre değişiyor. Gazete Birlik kasırın 1975'te restore edilerek eğitim amaçlı kullanılmaya başladığını yazıyor, Vikipedi ise 1925'te Maarif Vekâleti'ne tahsisten söz ediyor. İki bilgiyi birleştirip tek bir takvim kurmadık, çünkü hangisinin neyi anlattığını başka bir kaynakla doğrulayamadık.

Bugünkü kullanım için Vikipedi'nin özeti daha net: 1991'den beri öğretmenevi ve kültür merkezi. Habertürk ise restorasyondan sonra kasırın özel davetler ve düğünler için kullanıldığını yazıyor. Gazete Birlik de binanın ziyaretçilere açık olduğunu ve düğün ile özel etkinlikler için kiralanabildiğini söylüyor.

İlk film hakkında kısa notlar

Vikipedi'ye göre ilk filmin başrollerinde Kemal Sunal, Münir Özkul, Tarık Akan, Halit Akçatepe, Adile Naşit, Sıtkı Akçatepe, Ahmet Arıman, Akil Öztuna ve Muharrem Gürses var; yardımcı rollerde Feridun Şavlı, Cem Gürdap ve Bülent İğdiroğlu yer alıyor. Kasırın tarihî sınıf odası ve geniş bahçesi film maddesinde çekim mekânı olarak öne çıkarılıyor.

Kitaptan sinemaya: tarihler

Türkçe Vikipedi'deki Hababam Sınıfı maddesine göre Rıfat Ilgaz'ın romanı 1957'de Dolmuş Dergisi'nde tefrika edildi. 78 sayı süren tefrikanın ardından 1959'da kitap olarak yayımlandı. Aynı madde serinin klasik dönem filmlerini şöyle sıralıyor:

• 1974: Hababam Sınıfı (Ertem Eğilmez)
• 1975: Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı
• 1976: Hababam Sınıfı Uyanıyor (Ertem Eğilmez)
• 1977: Hababam Sınıfı Tatilde (Ertem Eğilmez)
• 1978: Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor (Kartal Tibet)
• 1981: Hababam Sınıfı Güle Güle (Ertem Eğilmez)

Modern seri için aynı madde 2004'te Hababam Sınıfı Merhaba (Kartal Tibet), 2005'te Hababam Sınıfı Askerde (Ferdi Eğilmez) ve yine 2005'te Hababam Sınıfı Üç Buçuk filmlerini veriyor. Madde, Sınıfta Kaldı'nın (1975) Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Müzik Ödülü'ne değer görüldüğünü de yazıyor. Bu liste Vikipedi'deki yapım yıllarını gösteriyor; kasır maddesindeki "1975-1978" aralığı ise farklı bir yıl dizisi veriyor, ikisi arasındaki farkı açıklayan bir kaynak bulamadık.

Maddeye göre İnek Şaban dergi, kitap ve oyunlarda "gözlüklü, çalışkan ve saf" bir öğrenci olarak anlatılırken, 1974 filminden itibaren sinemada "tembel, haylaz ve saf" bir tip olarak canlandırıldı. Yani sinemadaki okul, hem mekân hem karakter olarak kitaptakinden farklı bir yerde duruyor.

Hangi filmler orada çekildi?

Vikipedi kasır maddesine göre ilk dört film, yani 1975, 1976, 1977 ve 1978 yapımları bu yapıda çekildi. Film maddesindeki şablon serideki 11 filmi listeliyor: 6'sı "klasik", 5'i "modern" başlığı altında.

• Hababam Sınıfı (1975): Ertem Eğilmez yönetiminde, başrollerde Kemal Sunal, Münir Özkul, Tarık Akan, Halit Akçatepe, Adile Naşit ve Sıtkı Akçatepe gibi isimler var.
• Hababam Sınıfı Tatilde (1977): Gazete Birlik'e göre serinin dördüncü filmi. Okul sahneleri kasırda, kamp sahneleri ise İstanbul içinde ulaşılabilir, ormanlık bir alanda kurulan geçici bir sette çekildi. Haberde orman adı verilmiyor, biz de uydurmadık.
• 2000'lerin filmleri: Vikipedi, bu filmlerin Çamlıca Kız Lisesi'nde çekildiğini söylüyor. Kasırdaki klasik dönemle karıştırılmaması gereken ayrım bu.

Müze odası: sıralar, soba, iki heykel

Vikipedi'ye göre 2014'te, oyuncuların ve kamuoyunun isteğiyle kasırın bir odası Hababam Sınıfı Müzesi olarak düzenlendi. Habertürk'ün anlattığına göre filmlerin çekildiği oda müze yapılmış. İçinde dönemin sıraları, tahtaları, sobası ve oyuncuların fotoğrafları duruyor.

Girişte sobanın içinde kopya çekmeye çalışan Güdük Necmi ile onu yakalayan Mahmut Hoca heykelleri var. Habertürk müzede bunların dışında 2 heykel daha olduğunu yazıyor ama adlarını vermiyor. Müzenin çalışma saatleri ve giriş ücreti açtığımız sayfalarda yoktu; gitmeden kasrın güncel duyurularına bakmak gerekir.

Peki ne oldu?

Bina yerinde duruyor. Kasır bugün hem eğitimle ilgili bir kurum, hem etkinlik mekânı, hem de bir film müzesi. Ziyaret edenler için en tanıdık yer, müze odası.

Güncel mülkiyet ve işletme bilgisini bulamadık. Vikipedi bu konuda açık bir kurum adı vermiyor, Habertürk de müzeyi kimin işlettiğini yazmıyor. Bu yüzden "şu kurumun elinde" cümlesi kurmuyoruz.

Hafıza köşesi

• "Hababam Sınıfı gerçek bir Çamlıca okulunda çekildi." Gazete Birlik'e göre filmdeki "Özel Çamlıca Lisesi" kurgusal bir ad; çekim Validebağ Korusu'ndaki Adile Sultan Kasrı'nda yapıldı.
• "Bütün filmler aynı binada çekildi." Vikipedi'ye göre 1975-1978 filmleri kasırda, 2000'lerdeki filmler Çamlıca Kız Lisesi'nde çekildi.
• "Tatil filmi başka bir şehirde çekildi." Gazete Birlik, kamp sahnelerinin İstanbul dışında değil, İstanbul içinde ulaşılabilir bir bölgede kurulan bir sette çekildiğini yazıyor.

Sık sorulanlar

Hababam Sınıfı nerede çekildi?

İstanbul'un Üsküdar ilçesinde, Validebağ Korusu içindeki Adile Sultan Kasrı'nda. Film maddesi sınıf ve yatakhane sahnelerinde kasırın iç ve bahçe bölümlerinin kullanıldığını yazıyor.

Hababam Sınıfı'nın okulu hâlâ var mı?

Evet, bina duruyor. Vikipedi'ye göre 1991'den beri öğretmenevi ve kültür merkezi olarak kullanılıyor, Habertürk'e göre özel davetler ve düğünler için de kullanılıyor.

Hababam Sınıfı Müzesi nerede?

Aynı kasırda. Vikipedi'ye göre kasırın bir odası 2014'te müze olarak düzenlendi. Çalışma saatleri ve ücret bilgisini açtığımız kaynaklarda bulamadık.

İlgili neydi'ler

• Eşkıya filmi nerede çekildi?
• Vizontele nerede çekildi? Geva'nın perde arkası
• Bayram sabahı filmleri neden hep aynı filmler oynardı?
• Türkiye'de yaz sineması kültürü nasıl sona erdi?
• Eski filmler arşivi

Kaynaklar

• Adile Sultan Kasrı - Vikipedi
• Hababam Sınıfı (film) - Vikipedi
• Hababam Sınıfı Tatilde hangi ormanda çekildi, okulun olduğu konak nerede? - Yeni Birlik Gazetesi
• Hababam Sınıfı Müzesi nerede? Adile Sultan Kasrı'na nasıl gidilir? - Habertürk
• Hababam Sınıfı - Vikipedi
• Hababam Sınıfı nerede çekildi? - CNN Türk