Tek Şarkıyla Kaybolan 90'lar Pop Sanatçıları: Şimdi Neredeler?

Tek hit denen olgu 90'larda bugünkünden daha sert işliyordu. Bir şarkı radyoda, MTV'de ve düğünlerde aynı anda patlıyor, sonraki single ise ya hiç çıkmıyor ya da kimse duymuyordu. Streaming çağının "algoritma tekrar hatırlatır" mantığı yoktu; bir sanatçı listeden düşünce gerçekten düşüyordu.

Ama dört isimden ikisinin hikayesi göründüğü kadar basit değil. Bu yazıda hem şarkıların gerçek tarihini hem de "tek hit" etiketinin ne kadar adil olduğunu ayrı ayrı açıyoruz.

Bir şarkı nasıl tek hit olur

Tek hit olmanın teknik tanımı basit: bir sanatçının listelerde kalıcı iz bırakan tek bir şarkısı olması, gerisinin ya hiç çıkmaması ya da benzer bir başarıya ulaşamaması. 90'larda bunu tetikleyen üç şey vardı: dans figürü taşıyan bir nakarat, MTV ve VH1'in aynı klibi günde onlarca kez çalması, bir de yaz sezonunun kısa ama yoğun radyo döngüsü. Bu üçü bir araya geldiğinde şarkı haftalar içinde dünya çapında biliniyor, ama sanatçının geri kalan kataloğu aynı formülü tekrar yakalayamıyordu.

Dört isim, dört şarkı

• Los del Río - "Macarena" (İspanya). 1962'de Antonio Romero Monge ve Rafael Ruiz Perdigones tarafından kurulan flamenko-pop ikilisi, kariyerleri boyunca 50 albüm ve yaklaşık 500 şarkı çıkardı ama dünyanın hatırladığı tek parça 1993'te yazılan "Macarena" oldu. Bayside Boys remiksiyle 3 Ağustos 1996'da Billboard Hot 100 zirvesine oturdu, 14 hafta boyunca 1 numarada kaldı ve listede toplam 60 hafta geçirdi; VH1 şarkıyı "tüm zamanların en büyük tek hiti" ilan etti.
• Mr. President - "Coco Jamboo" (Almanya). 1991'de Bremen'de yapımcılar Jens Neumann ve Kai Matthiesen tarafından kurulan Eurodance grubu, ilk kadrosunda Judith Hildebrandt ve Daniela Haak'ı barındırıyordu. "Coco Jamboo" 29 Mart 1996'da çıktı, Avusturya, Çekya, Macaristan, İsveç ve İsviçre'de 1 numara oldu, ABD'de Billboard Hot 100'de 21. sıraya kadar yükseldi.
• OMC - "How Bizarre" (Yeni Zelanda). Ōtara Millionaires Club adıyla Pauly Fuemana ve Phil Fuemana tarafından 1993'te kurulan grubun imza şarkısını Pauly Fuemana, 1995'te Alan Jansson ile bir gecede yazdı. "How Bizarre" en az beş ülkede listelerin zirvesine çıktı ve Yeni Zelanda kökenli bir hip-hop parçasının küresel çapta yaptığı ilk gerçek çıkış oldu.
• Whigfield - "Saturday Night" (Danimarka). 11 Nisan 1970'te Danimarka'nın Skælskør kasabasında doğan Sannie Carlson'ın sahne adı Whigfield, 1993'te yazdığı "Saturday Night" ile 1994'te uluslararası bir hit yakaladı ve şarkı düğün pistlerinin klasiklerinden biri haline geldi.

Dönem bağlamı: yaz hiti nasıl doğardı

90'larda bir şarkının "yaz hiti"ne dönüşmesi bugünkünden çok daha az kanaldan geçiyordu: radyo, MTV, bir de tatil beldelerindeki barlar. Bu üç kanal aynı şarkıyı aynı anda çaldığında iş bitiyordu; internetten önceki dünyada bir şarkının bu kadar hızlı, bu kadar geniş bir coğrafyaya yayılması nadir bir olaydı. Dans figürü olan şarkılar (Macarena'nın kendine özgü el hareketleri gibi) bu yayılmayı hızlandırıyordu çünkü şarkı yalnızca dinlenmiyor, taklit ediliyordu.

Plak şirketleri de bu döngüyü destekleyecek şekilde çalışıyordu. Bir Eurodance ya da dans-pop parçası tutunduğunda, şirket peş peşe remiks versiyonları piyasaya sürüyor, aynı şarkı radyoda üç dört farklı biçimde tekrar tekrar çalınıyordu. Bu da bir yandan şarkının akılda kalıcılığını artırıyor, bir yandan da dinleyicinin sanatçıdan çok o tek parçayı tanımasına yol açıyordu. Sanatçının adı çoğu zaman şarkının gölgesinde kalıyordu; bugün bile birçok kişi "Macarena"yı bilir ama Los del Río'nun ikinci bir şarkısını sayamaz.

Peki ne oldu?

OMC'nin hikayesi en ağır olanı: Pauly Fuemana, yıllarca süren nörolojik bir hastalık olan ilerleyici demiyelinize polinöropati nedeniyle 31 Ocak 2010'da Auckland'daki North Shore Hastanesi'nde 40 yaşında hayatını kaybetti. Ölümünden sonra "How Bizarre" Yeni Zelanda listelerine yeniden girdi. Mr. President ise 2008'e kadar farklı vokalistlerle (Judith Hildebrandt'ın 2000'de ayrılmasının ardından sırasıyla Nadia Ayche, Myra Beckmann ve Franziska Frank) yoluna devam etti, sonra dağıldı. Los del Río hâlâ İspanya'da aktif ve konser veriyor; Whigfield ise 1997'de "Whigfield II", 2000'de "Whigfield III" albümlerini çıkararak müzik kariyerine devam etti.

Hafıza köşesi

• "Bu dört isim gerçekten tek şarkı çıkardı" Tam olarak değil. Mr. President'ın "I Give You My Heart" ve "Show Me the Way" adlı takip parçaları da Avrupa listelerine girdi; Whigfield'ın "Another Day"i İngiltere'de 7. sıraya kadar çıktı. "Tek hit" etiketi burada gerçek listelenmeden çok, hatırlanan tek şarkı anlamına geliyor.
• "Macarena bir yarışma ya da dizi jeneriğiyle patladı" Hayır; şarkı doğrudan radyo ve dans figürü sayesinde yayıldı, herhangi bir yapıma bağlı değildi.
• "How Bizarre'ın sözleri anlamsız bir tekerleme" Şarkı, Fuemana'nın gerçek bir trafik kazası anısından yola çıkarak yazıldığı biliniyor; nakarattaki "how bizarre" ifadesi o olayın şaşkınlığını anlatıyor.

Sık sorulanlar

Macarena'yı kim söylüyor?

İspanyol flamenko-pop ikilisi Los del Río; grubu 1962'de Antonio Romero Monge ve Rafael Ruiz Perdigones kurdu. Dünya çapında bilinen versiyon 1996'daki Bayside Boys remiksi.

Coco Jamboo'nun sözlerindeki grup gerçekten tek hit miydi?

Hayır, Mr. President Avrupa'da birden fazla parçayla listelere girdi; ama uluslararası hafızada kalan tek şarkısı "Coco Jamboo" oldu.

How Bizarre'ı söyleyen sanatçıya ne oldu?

OMC'nin sesi Pauly Fuemana, ilerleyici bir sinir hastalığı yüzünden 2010'da 40 yaşında hayatını kaybetti; şarkı ölümünün ardından yeniden dinlenmeye başlandı.

Saturday Night'ın sanatçısı hâlâ müzik yapıyor mu?

Evet. Whigfield'ın gerçek adı Sannie Carlson; 1994'teki hitin ardından 1997 ve 2000'de yeni albümler çıkardı ve müzik prodüktörü olarak çalışmaya devam etti.

İlgili neydi'ler

• 90'ların unutulmaz reklamları ve reklam müzikleri
• Adını hatırlamadığın şarkıyı bulmanın 7 yolu
• Eski yarışma programları
• Çocuklar duymasın oyuncuları şimdi ne yapıyor?
• Eski şarkılar kategorisi

Kaynaklar

• Los del Río - Vikipedi
• Fiesta Macarena - Vikipedi
• Mr. President (band) - Vikipedi
• Pauly Fuemana - Vikipedi
• Whigfield - Vikipedi