TRT'nin Efsane Jenerik Müzikleri Kimler Tarafından Bestelendi?
O Neydi? Yazı İşleri5 dk okuma
TRT'nin jenerik müzikleri için tek bir besteci listesi yok; her dizinin müziği ayrı ayrı belgelenmiş. Açtığımız kaynaklara göre Bizimkiler'in (TRT 1, 1989 başlangıçlı) jenerik müziğini Arif Erkin, Seksenler'in (TRT 1, 24 Ocak 2012) müziğini Ümit Besen ve Burcu Güven, Tövbeler Olsun'un (TRT 1, 9 Ağustos 2020) jeneriğini Mazhar Alanson hazırladı. Kaynanalar gibi bazı eski dizilerde ise besteci adı yazan bir kayıt bulamadık.
"Jenerik müziği" dendiğinde çoğumuz melodiyi dizinin adından önce hatırlarız. Besteci adını hatırlayan çok az kişi var, çünkü o isim ekranın en altında, bir saniyelik yazıda geçerdi. Bu yazı, adı kayıtlarda gerçekten geçen örnekleri bir araya getiriyor ve bulamadığımız yerde bunu açıkça söylüyor.
Önce kapsamı netleştirelim. Soru "TRT'nin efsane jenerik müzikleri" olunca iki ayrı küme çıkıyor. Birincisi TRT'de yayınlanmış diziler, ikincisi kanalın kendi program ve haber jenerikleri. Bu yazıda dizilere bakıyoruz; çünkü diziler için bestecilerin adı Vikipedi ve haber ajansı kayıtlarında geçiyor, haber ve program jenerikleri için güvenilir bir künye bulamadık.
Asıl mesele: bestecinin adı neden kaybolur?
Jenerik müziği tarihte iki biçimde ortaya çıkıyor. Ya dizi için sıfırdan bir beste yapılıyor ya da var olan bir şarkı diziye uyarlanıyor. İkinci durumda ekrana şarkıyı yazanın adı düşüyor, besteci ayrıca belirtilmiyor. Vikipedi maddelerinde de bu fark görülüyor: bazı dizilerin infobox'ında "müzik" satırı dolu, bazılarında hiç yok.
Bizimkiler bu konuda iyi bir örnek. İngilizce Vikipedi, dizinin jenerik müzik bestecisi olarak Arif Erkin'i gösteriyor. Türkçe Vikipedi'deki Arif Erkin maddesi de Bizimkiler'i, müzik yaptığı yapımlar arasında sayıyor; ancak maddede müziğin özellikle jenerik müziği olduğu yazmıyor. Yani kaynaklar birbirini destekliyor ama aynı kesinlikte değil. Biz de bunu "İngilizce Vikipedi'ye göre" diye aktarıyoruz.
Arif Erkin'in hikâyesi ayrıca ilginç. 11 Eylül 1935'te Gaziantep'te doğan Erkin mimardı, uzun yıllar İstanbul Belediyesi imar müdürlüğünde çalıştı, aynı zamanda müzisyen ve oyuncuydu. Umut (1970), Ağıt ve Değirmen filmlerinin müziğini yaptı; Umut'la 1969 Adana Altın Koza Film Festivali'nde en iyi müzik ödülünü aldı. Bizimkiler'de 1989 ile 1996 arasında rol aldı. 16 Ekim 2025'te İstanbul'da 90 yaşında öldü. Yani jenerik melodisini yapan kişi, aynı dizide ekrana da çıkan biriydi.
Dönem bağlamı: TRT'den ayrılan diziler
Bu dizilerin çoğu tek kanalda kalmadı, bu da besteci sorusunu zorlaştırıyor. Bizimkiler, İngilizce Vikipedi'ye göre 7 Ocak 1989 ile 27 Ekim 2002 arasında yayınlandı; 15 sezon ve 465 bölüm sürdü. TRT 1'deki dönemi 1994'te bitti, sonra Star TV'ye (1994-1999) ve Show TV'ye (1999-2002) geçti. Dizinin yaratıcısı ve senaristi Umur Bugay, yönetmeni Yalçın Yelence'ydi.
Kaynanalar daha da dolambaçlı bir yol izledi. Vikipedi'ye göre dizi 19 Mayıs 1974'te başladı, 24 Ocak 2005'te bitti; 14 sezon ve 314 bölüm sürdü. TRT 1'de 1974-1988, 2000-2002 ve 2005'te yayınlandı, Kanal D'de ise 1997-1999 arasında gösterildi. Maddede bir müzik bestecisi adı yok. Bu, besteci olmadığı anlamına gelmiyor; yalnızca baktığımız kaynakta yazmadığı anlamına geliyor.
Kanal değişince jenerik de sık sık değişiyordu. Aynı dizinin ilk sezonuyla son sezonunu karşılaştırırsanız melodinin aynı kaldığını, aranjmanın ise yenilendiğini duyabilirsiniz. Ekşi Sözlük'te bu yönde bir kullanıcı yorumu var; bu bir forum aktarımı olduğu için biz kaynak saymıyoruz, sadece fikir olarak not ediyoruz.
Somut detay: kaynağı belli üç örnek
Elimizdeki sağlam kayıtları tek tabloda toplayalım:
| Dizi | Kanal ve tarih | Jenerik müziği kaydı |
|---|---|---|
| Bizimkiler | TRT 1'de 1989 başlangıçlı, 465 bölüm | Arif Erkin (İngilizce Vikipedi) |
| Seksenler | TRT 1, 24 Ocak 2012 - 10 Haziran 2022 | Ümit Besen (1. sezon), Burcu Güven (2. sezon) |
| Tövbeler Olsun | TRT 1, 9 Ağustos 2020 - 25 Mart 2021, 32 bölüm | "Hayat Köprüsü", Mazhar Alanson |
Seksenler'de İngilizce Vikipedi infobox'ı müzik bestecisi olarak ilk sezon için Ümit Besen'i, ikinci sezon için Burcu Güven'i yazıyor. Besen, 14 Ekim 1956'da Osmaniye'de doğan ve ilk plağını 1980'de çıkaran bir isim; "Nikah Masası" (1982) ve "Vazgeçtim Senden" (1985) albümüyle tanınıyor. Ancak Ümit Besen'in kendi Vikipedi maddesinde Seksenler jeneriği geçmiyor. Bu yüzden Seksenler için "infobox'ta böyle yazıyor" diyebiliyoruz, daha fazlasını değil.
Tövbeler Olsun ise en iyi belgelenen örnek. Anadolu Ajansı 23 Temmuz 2020 tarihli haberinde dizinin jenerik müziğinin "usta sanatçı" Mazhar Alanson tarafından hazırlandığını yazdı. Haberde yönetmenin Serdar Akar, yapımcının Mustafa Fener olduğu da belirtiliyor. Türkçe Vikipedi, açılış müziğinin Alanson'un "Hayat Köprüsü" şarkısının dizi için özel hazırlanmış sürümü olduğunu söylüyor. Aynı maddede müzik kredisi Mazhar Alanson, Turhan Yükseler ve Cengiz Atasoy olarak listelenmiş; Alanson'un 13 Şubat 1950'de Ankara'da doğduğunu ve MFÖ'nün 1972'de bu adı aldığını İngilizce Vikipedi'den biliyoruz.
Peki ne oldu?
Yakın tarihli dizilerde besteci adı haberlere kadar ulaşıyor; Tövbeler Olsun bunun örneği. Eski dizilerde ise bilgi dağınık: bir dizi için Vikipedi infobox'ı dolu, bir başkası için yalnızca bir forum yorumu var, üçüncüsü için hiçbir şey yok.
Bir jenerik müziğinin bestecisini bulmak istiyorsanız en sağlam yol dizinin kendi bitiş jeneriği ya da ses kaydının plak şirketi künyesine bakmak. Biz bunlara ulaşamadığımız için bu yazıda yalnızca yazılı kayıtlara dayandık.
Hafıza köşesi
- "Kaynanalar hep TRT'de yayınlandı." Aslında 1997-1999 arasında Kanal D'de yayınlandı; TRT 1'e 2000'de geri döndü.
- "Bizimkiler baştan sona TRT dizisiydi." Aslında TRT 1'deki dönemi 1994'te bitti; 1994-1999 arasında Star TV'de, 1999-2002 arasında Show TV'de yayınlandı.
- "Jenerik müziği hep dizi için yazılmıştır." Tövbeler Olsun'da kullanılan "Hayat Köprüsü" önceden var olan bir Mazhar Alanson şarkısı; dizi için özel bir sürümü hazırlanmış.
Sık sorulanlar
Bizimkiler'in jenerik müziğini kim yaptı?
İngilizce Vikipedi'ye göre dizinin jenerik müzik bestecisi Arif Erkin. Türkçe Vikipedi'deki Arif Erkin maddesi de Bizimkiler'i onun müzik yaptığı yapımlar arasında sayıyor, ama özellikle jenerik müziğinden söz etmiyor.
Tövbeler Olsun dizisinin jeneriğini kim hazırladı?
Anadolu Ajansı'nın 23 Temmuz 2020 tarihli haberine göre Mazhar Alanson hazırladı. Açılış müziği, Alanson'un "Hayat Köprüsü" şarkısının dizi için özel düzenlenmiş sürümü.
Seksenler'in müziğini kim yaptı?
İngilizce Vikipedi'nin infobox'ına göre ilk sezonda Ümit Besen, ikinci sezonda Burcu Güven. Bu bilgiyi başka bir kaynakla doğrulayamadık.
Tüm TRT dizilerinin jenerik besteci listesi var mı?
Açtığımız kaynaklarda böyle bir derleme bulamadık. Besteci bilgisi her dizinin kendi maddesinde, bazen de haber arşivinde duruyor.
İlgili neydi'ler
- Zerda Dizisinin Jenerik Müziğini Kim Söylüyor?
- Bizimkiler Dizisinin Oyuncuları Şimdi Ne Yapıyor?
- 90'ların Unutulmaz Reklamları ve Reklam Müzikleri
- Televizyonda Tek Kanal Devri: TRT'yle Büyüyenlerin 10 Ortak Anısı
- Eski şarkılar kategorisi