Avrupa Yakası neden bitti? 6 sezonun ardındaki karar
O Neydi? Yazı İşleri5 dk okuma
Avrupa Yakası'nı kanal ya da bir kriz bitirmedi, yapımın içinden gelen bir karar bitirdi. Dizi 11 Şubat 2004'te başladı, 24 Haziran 2009'da 190. bölümle sona erdi. Başlıkta sorulan "5 sezon" rakamı eksik: kayıtlara göre dizi 6 sezon sürdü. Gülse Birsel'e göre yazılacak yeni hikâye kalmamıştı, o ve Engin Günaydın çok yorulmuştu, yapımcılar ise devam etmesi için ısrar etmişti.
Avrupa Yakası, Türkiye'de durum komedisinin en kalabalık, en pahalı ve en uzun soluklu örneklerinden biriydi. atv ekranında, Plato Film stüdyolarında çekildi; senaryo Gülse Birsel'in, yapımcılık Sinan Çetin'indi. Final yaklaşırken ortada "reyting düştü, kaldırdılar" diyebileceğiniz bir tablo yoktu. Yine de dizi bitti ve aradan yıllar geçtikten sonra bile insanlar "neden" diye sormaya devam ediyor.
Bu yazı, kayıtlarda gerçekten yazan şeyi ayırıyor: hangi gerekçeyi kim, nerede söyledi, hangisi yalnızca ağızdan ağıza dolaşan bir yorum.
Bitişin kendi sözleriyle açıklaması
Diziyi yazan Gülse Birsel, gazeteci Candaş Tolga Işık'ın programında konuşurken Avrupa Yakası'nı "biz bitirdik" diyerek anlattı. Verdiği gerekçeler üç başlıkta toplanıyor. Birincisi, hikâye tükenmişti: Burhan Altıntop'a, Aslı'ya ve diğer karakterlere yazabileceği yeni bir hikâye kalmadığını söyledi. İkincisi yorgunluktu: kendisi ve Engin Günaydın çok yorulmuştu. Üçüncüsü, kanalla ilgiliydi: dizi hâlâ birinciyken kanal ne diyeceğini şaşırmıştı, yapımcılar sürdürmek için ısrar ediyordu, ama Birsel'in yapmak istediği başka işler vardı.
Bu açıklamanın haberi Timeturk'te yayımlandı ve kaynaklar bölümünde bağlantısı duruyor. Haber, kanalın adını ve oyuncuların ayrılış sebeplerini vermiyor; o yüzden bu konulara dair kesin hüküm de vermek doğru olmaz.
Bir şeyin altını çizmek gerekiyor: "yazar bitirmek istedi" cümlesi, dizinin son günlerinde her şeyin sorunsuz olduğu anlamına gelmiyor. Aşağıdaki bölümlerde göreceğiniz gibi 2008 ile 2009 arası yapım için zor bir dönemdi.
Altı sezon, 190 bölüm: rakamlarla Avrupa Yakası
Türkçe Vikipedi'deki dizi maddesi sezonları şöyle dökümlüyor:
| Sezon | Yıl | Bölüm sayısı |
|---|---|---|
| 1 | 2004 | 19 |
| 2 | 2004-2005 | 39 |
| 3 | 2005-2006 | 35 |
| 4 | 2006-2007 | 37 |
| 5 | 2007-2008 | 32 |
| 6 | 2008-2009 | 28 |
Toplam 190 bölüm eder. Yönetmen koltuğunda önce Hakan Algül oturdu (1 ile 41. bölümler arası), 42. bölümden finale kadar Jale Atabey yönetti. Hikâye, İstanbul'da Şişli'nin Nişantaşı semtinde geçiyor, çekimler ise Plato stüdyolarında yapılıyordu. Aslı'nın moda dergisindeki işi ile Sütçüoğlu ailesinin restoranı arasında gidip gelen kurgu, kalabalık kadronun her bölümde yeni bir yan hikâye açmasına izin veriyordu.
Sezon bölüm sayılarının 39'dan 28'e düşmesi tek başına bir kriz işareti değil; ama yapımın 2008'den sonra daraldığını gösteren başka veriler var.
2008 ile 2009: kriz, kısaltma ve bir veda
Dizi pahalıydı. Vikipedi maddesinde anılan 2008 tarihli bir araştırmaya göre bölüm başı maliyet 400 bin TL'ye ulaşıyordu ve Avrupa Yakası, Kurtlar Vadisi'nden sonra en yüksek bütçeli ikinci yapım olarak kaydedildi. İlk beş sezonda 40 milyon YTL ciro yapıldığı, yapımcı Sinan Çetin'in diziden 4 milyon dolar kazandığı da aynı maddede geçiyor.
2008-2012 arası küresel ekonomik krizin yapıma etkisi bölüm süresinde görüldü. İlk 169 bölüm yaklaşık 90 dakika sürdü; sonrasında bölümler 73 dakikaya indirildi. Ocak 2009'da yayın iki haftada bire düştü. Bölüm sayısı ve süredeki bu daralma, "yeni hikâye kalmadı" sözünün yanında okunduğunda anlam kazanıyor: hem anlatılacak malzeme hem de ekran süresi küçülüyordu.
17 Şubat 2009'da dizinin sevilen babası Gazanfer Özcan hayatını kaybetti. Özcan, tüm sezonlarda yer alan sekiz isimden biriydi. Yerine Müşfik Kenter ve Gönül Ülkü Özcan katıldı. Dizi o sezonu bitirdi ve 24 Haziran 2009'da son bölüm yayımlandı.
Kadro nasıl değişti
Kalabalık bir kadro uzun yıllar sürünce kayıp da kaçınılmaz oluyor. Vikipedi'ye göre Gülse Birsel, Gazanfer Özcan, Levent Üzümcü, Şenay Gürler, Hale Caneroğlu, Yavuz Seçkin, Veysel Diker ve Yıldırım Öcek altı sezonun hepsinde vardı. Engin Günaydın üçüncü sezonda, Peker Açıkalın, Tolga Çevik, Hasibe Eren ve Sarp Apak dördüncü sezonda katıldı.
Ayrılıklar da dalga dalga geldi. Ata Demirer, Evrim Akın ve Bülent Polat üçüncü sezonun sonunda ayrıldı; Demirer altıncı sezonda geri döndü. Tolga Çevik, Vural Çelik ve Bihter Dinçel beşinci sezonun ardından, Hümeyra da beşinci sezon finalinden sonra gitti. Rutkay Aziz beşinci sezondan sonra ayrılıp altıncı sezonda döndü.
Bu liste sebepleri vermiyor; yalnızca hangi sezonda kimin göründüğünü gösteriyor. Ayrılıkların nedenine dair bir kayıt bulunamadığı için burada tahmin yürütmüyoruz.
Peki ne oldu?
Avrupa Yakası 24 Haziran 2009'dan sonra yeni sezon almadı. Dizi, Altın Kelebek törenlerinde 2005, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında çeşitli kategorilerde ödül aldı; 2005 ve 2006'da en iyi komedi dizisi seçildi. Gaffur karakterinin çizgili pijamaları bir dönem moda oldu, RTÜK ise altıncı sezonda bip ve buzlama müdahaleleri yaptı: Vikipedi'ye göre 169. bölümde yaklaşık 80 kez bip sesi kullanıldı.
Yıllar içinde yeniden çekim ve yeni sezon haberleri arada bir sosyal medyada dolaştı. Bunların resmî bir kaynağa dayandığını gösteren bir kayıt bulamadık, o yüzden burada dizinin 190. bölümde tamamlandığı bilgisiyle yetiniyoruz.
Hafıza köşesi
- "Avrupa Yakası 5 sezon sürdü." Aslında dizi 6 sezon ve 190 bölümdü; altıncı sezon 2008-2009 arasında yayımlandı (Vikipedi, sezon tablosu).
- "Kanal kaldırdı, reytingi düştü." Kayıtlardaki tek doğrudan açıklama Gülse Birsel'e ait: "biz bitirdik", üstelik dizi birinciyken. Reyting düşüşüne dair kaynaklı bir veri bulunamadı.
- "Gazanfer Özcan ölünce dizi bitti." Özcan 17 Şubat 2009'da öldü, ama dizi sezonunu tamamlayıp 24 Haziran 2009'da bitti. Birsel'in verdiği gerekçeler arasında bu yok.
Sık sorulanlar
Avrupa Yakası kaç sezon, kaç bölüm sürdü?
6 sezon ve 190 bölüm sürdü. İlk bölüm 11 Şubat 2004'te, son bölüm 24 Haziran 2009'da yayımlandı.
Avrupa Yakası'nı kim bitirdi?
Dizinin yazarı Gülse Birsel, diziyi kendilerinin bitirdiğini söylüyor. Gerekçesi, yeni hikâye kalmaması ve kendisiyle Engin Günaydın'ın yorgunluğu. Yapımcıların devam için ısrar ettiğini de ekliyor.
Avrupa Yakası hangi kanalda yayımlandı?
atv'de yayımlandı. Yapımcılığı Sinan Çetin, yapım şirketi Plato Film'di; çekimler Plato stüdyolarında yapıldı.
İlgili neydi'ler
- Selena, Elveda Rumeli, Yaprak Dökümü: 2000'ler dizi kuşağı ne oldu?
- İçerde neden bitti? Aslında kaç sezon sürdüğü meselesi
- Behzat Ç. neden yayından kaldırıldı?
- Bizimkiler dizisinin oyuncuları şimdi ne yapıyor?
- Eski diziler arşivi